Showing posts with label ព័ត៌មានខ្មែរ-ថៃ. Show all posts
Showing posts with label ព័ត៌មានខ្មែរ-ថៃ. Show all posts

Thursday, November 21, 2013

Music to the rescue


120511_07
Young Yorn and Chey Mongkol in Surin province, Thailand. Photograph: Heng Chivoan/Phnom Penh Post
Tuned in 
Kantreum is performed with classical instruments including drums, th pei (a flute-like instrument), the tro (a low-pitched, two-stringed fiddle with a coconut-shell body) and chhing (similar to a pair of cymbals connected by a short rope).
The music is also closely connected with spirits. For example, Kantreum music is played when somebody gets sick and a spirit medium performs a dance.
The medium communes with the spirit to find a way to cure the illness. Kantreum is, however, most common for celebrations, and this is referred to as “classical Kantreum”.
The genre is far from stagnant. Guitars, keyboards and rock’n’roll drums are now ubiquitous at concerts where “modern Kantreum” is performed.
The music can also take on political messages: the song Peak Arv Mindel Khernh Dors (Never Take the Blouse Off) became a theme song for the opposition Sam Rainsy Party in 2003. It was written and sung by Surin native Khong Khoy, who used a metaphor to motivate people to switch political parties.
The lyrics encouraged women not to wear the same blouse every day, reminding them this was unfashionable, but the message was clear: voting for the same party in every election was as unattractive as wearing the same clothing every day.
“Kantreum singers are clever to use songs to gently criticise society”, Young Yorn says. “If we don’t pay close attention to the lyrics, they don’t sound sensitive, but if we analyse their meaning the songs offer metaphorical criticisms of society. Artists in Cambodia are unaware of this and just copy [the Khmer Surin] songs. Sometimes they compose new lyrics to sing with [the Surin Khmer] melody and even try to pronounce in their [Surin accent] way, but they end up sounding clumsy.”
Ethnic Khmers in Thailand are losing touch with their mother tongue, but the music they saved from the Khmer Rouge still connects them with a culture embedded in a rhythm that knows no borders.
IN the late '90s what sounded like a new type of music, Kantreum (which roughly translates as “the sound of a drum”), arrived in Cambodia from northeast Thailand. It was catchy enough that youths asked their parents why foreigners could sing so soulfully in Khmer: the lyrics, the pitch, the rhythms felt so authentic that they resonated across the country. The music came from ethnic Khmers living in Thai border provinces like Buriram, Sisaket and Surin who had been cut off from Cambodia during the prolonged civil conflict.
Kantreum had been popular here in the 1960s: the decade regarded as the Golden Age of Cambodian music, when the country’s most famous singer, Son Sisamouth, included this dance-inciting folk music in his eclectic and expansive repertoire. The Khmer Rouge erased this, but it survived on the other side of the border. Its return sparked a revival that has been growing steadily since the late '90s into a wave.
Kantreum and dancing go hand in hand, and this is why it is most popular during festivals like Khmer New Year and the Water Festival when communities come together to celebrate by moving en masse to a collective beat.
In Thailand, however, Kantreum is losing its sway as young ethnic Khmers gravitate away from their mother tongue to Thai, and there are concerns among the older generation there that if the language is lost the culture embedded in it will disappear too.
Although Khmer language is no longer banned, it is not taught in schools and – unlike English or Chinese – does not add lustre to a CV.
Chey Mongkol, president of Surin’s association of language and culture, is among those who are alarmed by the decline of Khmer language in his province where, he says, about 70 per cent of the population refer to themselves as Khmer Surin. “When we lose our language there will be nothing left. Our culture will get lost and our Khmer community will disappear,” he says.
He paints a bleak picture. Those who are 60 years of age or older speak only Khmer, those over 40 speak some Thai, but the younger generation rarely speaks their mother tongue. The Khmer language could disappear from Thailand in 10 years, he warns.
Saving Khmer Surin
Two approaches have been tried to spark interest in Khmer language among youths in Thai border provinces: classes and music. Chey Mongkol introduced a Khmer language class for children in Surin in 2006. At the beginning he had 100 students; now he has just 15. The sharp drop was a result of parents not seeing any benefit from sending their kids to study Khmer, he says.
Chey Mongkol also noticed that Kantreum singers had tried to switch to Thai, but this failed even when singers changed the name of the music. “They never make money singing in Thai because Thai people don’t really understand the lyrics. Moreover, the rhythm of Thai language [which is tonal] does not fit the Kantreum melody,” he explains.
Like Chey Mongkol, music researcher Young Yorn, 31, warns that that ethnic Khmers living in Thailand are in danger of losing their language, but he believes that music can save it. “Khmer is not taught in Thai schools, but it is still popular in songs,” he says. “Concerts always draw crowds. Kantreum can help people remember their language and learn more about their culture. If we lose Kantreum, our Khmer language will vanish in Thailand too.”
Young Yorn, a singer of classical music who is also writing a book about Kantreum, says the concerts remain uniquely festive with plenty of dancing. While researching his book he talked to numerous Khmer singers in Surin to gauge whether or not they found it more difficult to sing in Thai. What he found, he said, was that they said they felt like they were singing a new genre when they switched languages.
As is common in Khmer, Young Yorn turns to analogy to underscore his point. “For example, our sour soup goes well with paddy rice herbs, but when basil is used instead of paddy rice herbs,the soup doesn’t taste good. It doesn’t even smell like the sour soup we like.”
He also points out that Cambodia exports more art to the United States, France, Australia and Canada, but overlooks the largest ethnic Khmer communities across the border in Thailand. “Many Cambodian people don’t even know where Surin is, but we love Kantreum. Kantreum is like a soul to form a bridge between us. I want to have artists from both countries travel back and ford to perform our art together, so we can at least save our language.”

Tuesday, October 29, 2013

ប្រមុខ​ការ​ទូត​កម្ពុជា​-ថៃ​បង្ហាញ​ជំហរ​ដូចគ្នា​ច្រើន​ លើ​ការ​រក្សា​សន្តិសុខ​តាម​ព្រំដែន​

ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំក្រុមការងារ​រួម​លើកទីពីរ​កម្ពុជា-ថៃ​អនុវត្ត​ដីកា​បង្គាប់តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ
ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំក្រុមការងារ​រួម​លើកទីពីរ​កម្ពុជា-ថៃ​អនុវត្ត​ដីកា​បង្គាប់តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ
RFI/Siv Channa

ដោយ លាង ដឺលុច
កិច្ច​ប្រជុំ​ទ្វេភាគី​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​​កម្ពុជា និង​ថៃ​ នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​បាន​បញ្ចប់​ដោយចំនុចត្រូវ​គ្នា​ច្រើន​ ទាក់ទង​នឹង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍ និង​រក្សា​សន្តិសុខ​តាម​ព្រំដែន។ តំណាងរដ្ឋាភិបាល​ជិត​ខាង​​​​​ទាំងពីរ​បាន​សន្យា​អនុវត្ត​សាលដីកា​តុលាការ​ឡាអេ​ ដែល​នឹង​ត្រូវ​ប្រកាស​នៅថ្ងៃ​ទី​១១វិច្ឆិកា​ខាង​មុខ​នេះ ស្តីពីភាព​ជា​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ​នៃ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។

ជំនួប​រវាង​ប្រមុខ​ការទូត​នៃប្រទេស​ជិតខាង​ទាំងពីរ កម្ពុជាថៃ នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ បាន​អនុញ្ញាត​អោយ​ភាគី​ទាំង​ពីរ​បាន​សន្យា​ជា​ឧឡារិក និង​ជា​ផ្លូវការ​អំពី​ជំហរ​ដូចគ្នា​ក្នុង​ការ​រក្សា​ទំនាក់ទំនង​អោយ​កាន់តែ​ល្អ​​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ បើទោះជា​សាលដីកា​នៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ​ បែប​ណា​ក៏ដោយ​នោះ។ ភាគី​ទាំងពីរ​ក៏​បាន​សន្យា​ ស្វែង​រក​មធ្យោបាយ និង​សហការ​គ្នា​អនុវត្ត​​សាលដីកា​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​ថ្ងៃទី​១១​វិច្ឆិកា ស្តីពី​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​នោះ​ទៀត​ផង។
ទាំង​នេះ​គឺ​ជា​ខ្លឹមសារ​ដែល​ត្រូវបាន​រកឃើញ​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​កម្ពុជា ថៃ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃចន្ទ​នេះ។ កិច្ចប្រជុំ​ដែល​ត្រូវបាន​រៀបចំ​ធ្វើ​នៅ​ក្នុង​សណ្ឋាគារ Holiday Palace ក្នុង​ក្រុង​ប៉ោយប៉ែត ខេត្ត​បន្ទាយ​មានជ័យ​របស់​កម្ពុជា មុន​នឹង​ភាគី​ទាំងពីរ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ធ្វើ​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​ស្តីពី​លទ្ធផល​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​នេះ នៅ​លើទឹកដី​ថៃ។
អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ការបរទេស​កម្ពុជា លោក​ កុយ គួង ​បាន​អត្ថាធិប្បាយ​ប្រាប់​វិទ្យុបារាំង​អន្តរជាតិថា កិច្ច​ប្រជុំ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការទេស​ទាំងពីរ​នោះ បាន​បង្ហាញ​ចំនុច​វិជ្ជមាន​ច្រើន​ ក្នុង​បរិយាកាស​រីករាយ ដោយ​ភាគីទាំងពីរបង្ហាញ​ជំហរ​ដូចគ្នា​ថា ត្រូវ​អនុវត្តន៍​សេចក្តី​សម្រេច​​របស់​តុលាការ​ឡាអេ​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១១​វិច្ឆិកា ​ខាង​មុខ​នេះ។

គួរ​បញ្ជាក់​ផងដែរថា ភាគី​ទាំងពីរ​ក៏​បាន​សន្យា​​ពន្យល់​ប្រជាជន​ទាំង​សងខាង ​អំពី​សាលដីកា​តុលាការ​ខាង​មុខនេះ ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​យល់​ច្រឡំ ដែល​អាច​នាំ​អោយ​ឈាន​ទៅ​ការ​ប៉ះពាល់​នៃ​ទំនាក់ទំនង​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ។

សូមរម្លឹកឡើង​វិញ​ថា ការ​ជួប​គ្នា​រវាង​ប្រមុខ​ការទូតទាំងពីរ​ ត្រូវបាន​រៀបចំឡើង​ភា្លម តែ​២​សប្តាហ៍​មុន​ការ​ប្រកាស​សាលដីកា​តុលាការ​ឡាអេ​ នៅ​ថ្ងៃទី​១១​វិច្ឆិកា។ គឺ​ជា​សេចក្តី​សម្រេច​លើ​បណ្តឹង​របស់​កម្ពុជា។ កម្ពុជា​ដែល​បាន​ស្នើអោយ​តុលាការ​អន្តរជាតិ​មួយ​នេះ​បកស្រាយ​ឡើងវិញ សាលក្រម​របស់​ខ្លួន​ឆ្នាំ​១៩៦២ ដែល​និយាយ​អំពីភាព​ជា​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ​លើ​​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។ កម្ពុជា​ត្រូវ​បង្ខំ​ចិត្ត​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​នេះ ​កាល​ពីចុង​ខែ​មេសា ​ឆ្នាំ​២០១១ បន្ទាប់ពី​រដ្ឋាភិបាលថៃ​របស់​លោក​អាប់ភីស៊ីត វេចាជីវ៉ា​ បាន​ទាមទារ​កាន់កាន់​តំបន់​៤,៦ គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា​​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។

នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​កន្លងទៅ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​ បាន​អំពាវនាវ​រួចហើយ ដល់​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់អាវុធ​នៅ​តាម​ព្រំដែន អោយ​រក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ និង​រង់ចាំ​អនុវត្ត​សាលដីកា​របស់​តុលាការ​ឡាអេ៕
ផ្សាយបន្តពី ទំព័រ​ដើម

Wednesday, July 31, 2013

ทำความรู้จักตัวเก็งนายกฯกัมพูชา

ทำความรู้จักตัวเก็งนายกฯกัมพูชา




Cambodia's Future   ประจำวันที่ 24 กรกฎาคม 2556
 
พูดถึงนักการเมืองกัมพูชา คนไทยทุกคนคงจะไม่นึกถึงใครอื่นนอกจากนายฮุน เซน นายกรัฐมนตรีตลอดกาล ผู้กุมบังเหียนรัฐบาลกัมพูชามานานถึง 28 ปี เจ้าของวาทะเด็ดที่ว่าเมื่อตนเองเริ่มทำงานการเมืองนั้น นายกรัฐมนตรีไทยยังเป็นเพียงเด็กวิ่งเล่นอยู่ 
 
นายฮุน เซน หรือสมเด็จอัครมหาเสนาบดีเดโชฮุน เซน เป็นนักการเมืองผู้คร่ำหวอดที่สุดในการเมืองกัมพูชาขณะนี้ เขาไต่เต้าขึ้นมาสู่อำนาจทางการเมืองด้วยลำแข้ง จากเด็กวัดลูกชาวนายากจนในจังหวัดกำปงจาม เข้าสู่แวดวงการเมืองด้วยการเข้าร่วมกับเขมรแดง แต่แตกคอกับพอล พต จนต้องลี้ภัยไปอยู่เวียดนาม และกลับมาอีกครั้งหลังการโค่นล้มเขมรแดง รับตำแหน่งรัฐมนตรีที่หนุ่มที่สุดในประวัติศาสตร์กัมพูชาด้วยวัย 27 ปี ตามมาด้วยการเป็นพันธมิตรกับเจ้านโรดม สีหนุ และขึ้นเป็นนายกฯครั้งแรกตั้งแต่เมื่อปี 2528 เมื่ออายุเพียง 33 ปี
 
ชื่อเสียงและศัทธาที่ประชาชนมีต่อนายฮุน เซนไม่ได้มาจากการทำนุบำรุงประเทศหลังยุคเขมรแดงให้กลับมาเจริญก้าวหน้าได้อีกครั้งเท่านั้น แต่เขายังมี "ชื่อเสีย" ในด้านการเป็นเผด็จการ และความเด็ดขาดในการกำจัดคู่แข่งทางการเมืองอีกด้วย ซึ่งบรรดาผู้ต่อต้านฮุน เซน ต่างกล่าวเป็นเสียงเดียวกันว่าที่นายกฯคนนี้ ได้ครองตำแหน่งนาน ไม่ใช่เป็นเพราะเขาครองใจประชาชนได้ แต่เพราะนายฮุน เซน ไม่ยอมให้นักการเมืองหน้าไหนขึ้นมาเป็นคู่แข่งเขามากกว่า
 
แต่ขึ้นชื่อว่าการเมืองระบอบประชาธิปไตย คงไม่มีนักการเมืองคนไหนที่จะปราศจากคู่แข่งอย่างสิ้นเชิง ในศึกเลือกตั้งครั้งนี้ นายฮุน เซน ต้องเผชิญหน้ากับคู่แข่งจากพรรคฝ่ายค้านอย่างนายสม รังสี ที่ได้รับพระราชทานอภัยโทษจากคดีการเมือง และได้กลับมาหาเสียงก่อนวันเลือกตั้งเพียง 9 วัน โดยว่ากันว่านายฮุน เซน จำเป็นต้องให้นายสม รังสี กลับมาร่วมการเลือกตั้ง เพราะกลัวสหรัฐฯจะคว่ำบาตรการเลือกตั้งครั้งนี้ ด้วยข้อหาไม่บริสุทธิ์ยุติธรรม
 
นายสม รังสีมีพื้นเพทางการเมืองตรงข้ามกับนายฮุน เซนอย่างสิ้นเชิง เขาเกิดในครอบครัวชนชั้นสูง บิดาเป็นนักการเมืองชื่อดัง แต่ต้องลี้ภัยไปอยู่ฝรั่งเศสตั้งแต่เด็ก และเติบโต รวมถึงศึกษาวิชารัฐศาสตร์และเศรษฐศาสตร์ในฝรั่งเศส นายสม รังสี ประกาศตัวว่ามีแนวคิดเสรีนิยม และมุ่งทำงานรับใช้ประชาชนคนรากหญ้า แต่ด้วยความที่เขามีพื้นเพห่างไกลจากคนกัมพูชาทั่วไป และไม่เคยอยู่ร่วมรับรู้ความทรงจำอันเจ็บปวดในยุคเขมรแดงกับประชาชนทั้งประเทศ ทำให้จุดอ่อนที่สุดของเขาก็คือการไม่ได้ใจคนชนบท ซึ่งเป็นคนกลุ่มใหญ่ของประเทศ 
 
อย่างไรก็ตาม นายสม รังสี ถือเป็นนักการเมืองที่มีผู้นิยมชมชอบมากที่สุดรองจากนายฮุน เซน และบุคคลที่มีโอกาสมากที่สุดที่จะได้เป็นนายกรัฐมนตรีกัมพูชาคนต่อไป แม้จะไม่ใช่ในการเลือกตั้งครั้งนี้ เนื่องจากเขาเพิ่งถูกตัดสิทธิ์ไม่ให้ลงสมัครรับเลือกตั้ง จึงได้แต่ช่วยลูกพรรคหาเสียง แต่อาจเป็นในอนาคต อีก 14 ปีข้างหน้า หากนายฮุน เซน ยอมเกษียณตัวเองจากอำนาจเมื่ออายุครบ 74 ปีจริงตามที่เคยลั่นวาจาไว้ และนายสม รังสี ยังไม่คิดว่าตนเองซึ่งตอนนั้นจะอยู่ในวัย 78 ปี จะแก่เกินไปสำหรับการเป็นผู้นำประเทศ
 
นอกจากนายสม รังสี ยังมีนักการเมืองอีกคนที่โดดเด่นเป็นอย่างมากในการเลือกตั้งครั้งนี้ นั่นก็คือเจ้าหญิงอรุณรัศมี นอกจากจะทรงเป็นหนึ่งในสตรีเพียงไม่กี่คนในแวดวงการเมืองกัมพูชา พระองค์ยังเป็นเชื้อพระวงศ์ชั้นสูงเพียงองค์เดียวที่ลงสนามเลือกตั้งในนามของพรรคฟุนซินเปค พรรคการเมืองสายนิยมเจ้าที่ก่อตั้งขึ้นโดยเจ้านโรดม สีหนุ
 
เจ้าหญิงอรุณรัศมี หรือพระอนุชนโรดมอรุณรัศมี  ทรงเป็นพระธิดาพระองค์เล็กของเจ้านโรดมสีหนุ ผู้ก่อตั้งพรรคฟุนซินเปคและอดีตกษัตริย์กัมพูชา ทำให้ทรงนับเนื่องเป็นพระขนิษฐาต่างพระมารดากับพระบาทสมเด็จพระนโรดมสีหมุนี กษัตริย์กัมพูชาพระองค์ปัจจุบัน
 
เจ้าหญิงอรุณรัศมีเสกสมรสกับนายแก้ว พุทธรัศมี หัวหน้าพรรคฟุนซินเปคคนปัจจุบัน แต่เริ่มเล่นการเมืองในนามพรรคฟุนซินเปคอย่างจริงจังครั้งแรกในการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อปี 2552 แต่สอบตก ในศึกเลือกตั้งครั้งนี้ ทรงลงสมัครรับเลือกตั้งอีกครั้ง และเป็นความหวังที่สำคัญที่สุดของพรรค ในฐานะที่ทรงเป็นพระธิดาของเจ้านโรดม สีหนุ ซึ่งยังครองใจประชาชนทั่วประเทศมาจนถึงปัจจุบัน
24 กรกฎาคม 2556 เวลา 08:30 น.

​មាគ៌ានៃប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ

เส้นทางประชาธิปไตยในกัมพูชา




Cambodia Future ประจำวันที่ 22 กรกฎาคม 2556
ในวันอาทิตย์ที่จะถึงนี้ประเทศกัมพูชา หนึ่งในสมาชิกอาเซียนและประเทศเพื่อนบ้านที่สำคัญของไทย กำลังจะมีการเลือกตั้งทั่วไปครั้งสำคัญเกิดขึ้น ตลอดสัปดาห์นี้เรามีรายงานพิเศษเกี่ยวกับการเลือกตั้งในกัมพูชามานำเสนอ โดยวันนี้ เริ่มกันที่ เส้นทางประชาธิปไตยของกัมพูชา ตั้งแต่อดีตว่าเป็นมาอย่างไร และมีความน่าสนใจมากเพียงใด 
ถ้านึกถึงประเทศกัมพูชา เพื่อนบ้านของไทยเราก็จะนึกถึงอารยะธรรมอันรุ่งเรืองของอาณาจักรขอมในอดีต แต่ประวัติศาสตร์การเมืองของกัมพูชา ก็มีความสนใจไม่แพ้กัน ทั้งหกล้มคลุกคลาน หรือราบรื่นบางครั้งบางครา วันนี้จะย้อนกลับไปสู่จุดเริ่มต้นของประชาธิปไตยในกัมพูชา คงจะเป็นช่วงหลังจากที่กัมพูชาได้รับเอกราชโดยสมบูรณ์จากเจ้าอาณานิคมฝรั่งเศสแล้ว ภายหลังจากที่พ่ายแพ้การสู้รบต่อกองทัพเวียดมินห์ ที่เดียนเบียนฟู ในปี 2497
การเมืองการปกครองตามหนทางประชาธิปไตยของกัมพูชา เริ่มต้นภายใต้การนำของเจ้านโรดม สีหนุ ซึ่งเป็นทั้งนายกรัฐมนตรี และประมุขของรัฐไปพร้อมกัน ซึ่งดูเหมือนจะราบรื่น แต่สถานการณ์โลกในสภาวะที่สงครามเย็นตึงเครียดทำให้เศรษฐกิจและสังคมกัมพูชาถึงจุดตกตํ่าที่สุด รวมทั้งท่าทีทางการเมืองของเจ้านโรดมสีหนุ เอนเอียงไปทางฝ่ายจีน และสหภาพโซเวียต ทำให้การเมืองในระบอบประชาธิปไตยสิ้นสุดลง หลังการรัฐประหารในปี 2513 ที่นำโดยนายพลลอน นอล ซึ่งมีสหรัฐฯและซีไอเอสนับสนุน
การรัฐประหารในปี 2513 ได้ทำให้กัมพูชากลายมาเป็นสาธารณรัฐ และกระโจนเข้าสู่สงครามเวียดนามเต็มรูปแบบ โดยสหรัฐฯได้ส่งเครื่องบินทิ้งระเบิดโจมตีกัมพูชาในเส้นทางโฮจิมินห์ เพื่อสกัดกั้นการเดินทัพของเวียดนามเหนือ และเจ้านโรดมสีหนุ ก็ได้เข้าร่วมกับขบวนการเขมรแดงในที่สุด
ภายหลังพ่ายแพ้ในสงครามเวียดนาม ประเทศในอินโดจีนทั้ง 3 ประเทศคือ เวียดนาม ลาวและกัมพูชา กลายเป็นประเทศคอมมิวนิสต์ กัมพูชาก็ตกอยู่ภายใต้การปกครองที่โหดร้ายที่สุดของเขมรแดง ซึ่งได้ทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวกัมพูชาด้วยกันเอง หรือที่เรียกว่าทุ่งสังหาร โดยการเกณฑ์แรงงานมาทำนา และสังหารประชาชนไปกว่า 2 ล้านคน 
การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ของเขมรแดงที่ดำเนินมานานถึง 4 ปี ถึงจุดสิ้นสุดเมื่อกองทัพเวียดนามเข้าแทรกแซงในปี 2521 ภายหลังจากการเกิดปัญหาเรื่องพรมแดน และรวมไปถึงการแปรพักตร์ของเขมรแดงบางส่วน ทางเวียดนามก็ได้ตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดขึ้นมาคือรัฐบาลเฮงสัมริน ซึ่งทำให้กัมพูชาเข้าสู่ยุคที่เกิดความวุ่นวายทางการเมืองมากที่สุดยุคหนึ่งนั่นคือ ยุคของเขมร 3 ฝ่าย ที่เป็นการแย่งชิงอำนาจกันระหว่างแนวร่วมเขมร 3 ฝ่าย คือ กลุ่มเจ้าสีหนุ กลุ่มเขมรแดง และเขมรเสรีหรือซอนซาน กับเขมรเฮงสัมรินที่มีเวียดนามสนับสนุน
สภาวะทางการเมืองดังกล่าวทำให้กัมพูชามีรัฐบาลสองรัฐบาล คือ กัมพูชาประชาธิปไตยของเขมร 3 ฝ่าย และสาธาณรัฐประชาชนกัมพูชาของเฮงสัมริน ซึ่งมีนายฮุนเซน เป็นนายกรัฐมนตรี
ในท้ายที่สุดเมื่อเวียดนามถอนทหารออกไปในปี 2532 ทำให้จีนและไทยรวมไปถึงองค์การสหประชาชาติ หรือยูเอ็น หันไปสนับสนุนเขมร 3 ฝ่าย ก่อนที่จะส่งกองกำลังรักษาสันติภาพ หรือ "อันทาค" เข้าไปแก้ไขปัญหาเจรจาสงบศึกระหว่างเขมรทั้ง 4 ฝ่ายในปี 2534 และจบลงด้วยการจัดการเลือกตั้งทั่วไปตามระบอบประชาธิปไตยในปี 2536 และเจ้านโรดมสีหนุ กลับมาเป็นกษัตริย์อีกครั้ง
ผลการเลือกตั้งปรากฏว่า พรรคฟุนซินเป็ค ที่นำโดยเจ้านโรดม รณฤทธิ์ชนะการเลือกตั้ง ทำให้นายฮุนเซน จากพรรคประชาชนกัมพูชาไม่พอใจ และคิดแบ่งแยกดินแดน แต่หลังจากการเจรจาทำให้ทั้งนายฮุนเซน และเจ้ารณฤทธิ์ได้เป็นนายกรัฐมนตรีคู่กัน จนกระทั่งปี 2541 มีการกำหนดให้มีนายกฯได้คนเดียว ซึ่งนำไปสู่สงครามกลางเมืองระหว่างนายฮุนเซน และเจ้ารณฤทธิ์อีกครั้ง จนกระทั่งกองกำลังของเจ้ารณฤทธิ์พ่ายแพ้ และต้องลดบทบาททางการเมืองของตนลงไป
การเมืองกัมพูชาเข้าสู่ยุคที่มีนายกรัฐมนตรีชื่อนายฮุนเซน ปกครองประเทศเพียงพรรคเดียวมาตลอดระยะเวลาเกือบ 30 ปี ส่วนฝ่ายค้านหลักๆอย่างนายสม รังสี ก็ไม่สามารถต่อกรได้ ถึงแม้ว่ากัมพูชาจะมีการเมืองในระบอบประชาธิปไตย แต่การเมืองก็ยังคงอยู่ในวังวนเดิม และหนทางประชาธิปไตยที่แท้จริงยังคงอีกยาวไกล
22 กรกฎาคม 2556 เวลา 08:01 น.

ពុករលួយ សអប់ខ្ពើមជនជាតិជិតខាង ២ បញ្ហាចំបងនៅក្នុងនយោបាយស្រុកខ្មែរ

'คอรัปชั่น-เกลียดเพื่อนบ้าน' 2 ปัญหาหลักในการเมืองกัมพูชา




Cambodia's Future  ประจำวันที่ 25 กรกฎาคม 2556  
นโยบายหลักในการหาเสียงของพรรคการเมืองฝ่ายค้านและฝ่ายรัฐบาลในกัมพูชา จับประเด็นอะไรมาใช้หาเสียงและโจมตีตอบโต้กันบ้าง แล้วสื่อในกัมพูชามองนโยบายต่างๆเหล่านี้อย่างไร
การหาเสียงในกัมพูชา ค่อนข้างจะมีลักษณะเฉพาะแตกต่างจากที่อื่นๆในโลก นั่นก็คือนโยบายของแต่ละพรรคไม่ได้รับความสนใจทั้งจากผู้สมัครส.ส. และประชาชนผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง เท่ากับกลเม็ดเด็ดพรายที่แต่ละฝ่ายใช้โจมตีฝ่ายตรงกันข้าม หรือขอคะแนนเสียงจากประชาชน ซึ่งจะว่าไปก็ถือเป็นสีสันและรสชาติของการเมืองแบบอาเซียนที่ไม่เหมือนที่ไหนๆในโลก
แม้ว่าพรรคการเมืองต่างๆจะไม่ได้ชูนโยบายอะไรเด่นชัดมากนัก แต่แนวทางและจุดยืนของแต่ละพรรค โดยเฉพาะพรรคการเมืองหลักอย่างพรรคประชาชนกัมพูชาของนายฮุน เซน นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน และพรรคกู้ชาติกัมพูชาของนายสม รังสี แกนนำฝ่ายค้าน ก็ค่อนข้างชัดเจน นั่นก็คือพรรคกู้ชาติกัมพูชา ใช้ยุทธวิธีโจมตีรัฐบาลของนายฮุน เซน ว่าเป็นพวกขายชาติ ซูเอี๋ยกับเวียดนาม ซึ่งเป็นวาทะที่เคยทำให้นายสม รังสี ต้องลี้ภัยทางการเมืองมาแล้วเมื่อหลายปีก่อน จากการกล่าวหาว่านายฮุน เซน สมรู้ร่วมคิดกับรัฐบาลเวียดนาม ปักปันดินแดนแบบเสียเปรียบจนทำให้กัมพูชาต้องเสียดินแดนให้เวียดนามโดยไม่จำเป็น
เมื่อพรรคกู้ชาติกัมพูชาใช้กลยุทธแบบฝ่ายค้าน คือโจมตีรัฐบาลอย่างเดียวโดยไม่ได้เสนอนโยบายใหม่ๆที่เป็นรูปธรรม ฝ่ายพรรคประชาชนกัมพูชาก็เลยใช้กลยุทธแบบพรรครัฐบาลเต็มที่ นั่นก็คือใช้ความได้เปรียบที่ตนเองบริหารประเทศมานานหลายสิบปี อ้างความดีความชอบในลักษณะที่ว่า กัมพูชาเจริญรุ่งเรืองจากยุคหลังเขมรแดง ที่ประเทศชาติสูญเสียทุกสิ่งทุกอย่าง มาเป็นกัมพูชาในวันนี้ได้ ก็ด้วยผลงานของนายฮุน เซน เท่านั้น
กลยุทธแบบย่ำอยู่กับที่ ไม่ได้มีการสร้างสรรค์หรือวางนโยบายใหม่ๆแบบนี้ ทำให้สื่อมวลชนในกัมพูชามองว่า จุดยืนในการหาเสียงของทั้งสองพรรค นอกจากจะไม่ได้ตอบสนองความต้องการที่แท้จริงของสังคมกัมพูชา ยังเป็นการ "เล่นการเมือง" โดยไม่คำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศชาติอีกด้วย
การหาเสียงแบบต่อต้านเวียดนามของพรรคกู้ชาติกัมพูชา นอกจากจะกระตุ้นให้คนเกลียดชังรัฐบาล ยังเลยเถิดไปถึงทำให้คนกัมพูชาจำนวนมากเกลียดชังประเทศเวียดนามและคนเวียดนาม ซึ่งแน่นอนว่าจะส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์อันดีระหว่างกัมพูชาและเวียดนาม ในฐานะบ้านใกล้เรือนเคียงและเพื่อนร่วมอาเซียน ที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้น คนกัมพูชาเชื้อสายเวียดนามที่มีอยู่ไม่น้อยในประเทศ ก็พลอยถูกรังเกียดเดียดฉันท์ไปด้วย กลายเป็นการสร้างความแตกแยกบาดหมางระหว่างประชาชนไปโดยปริยาย
ส่วนการหาเสียงแบบกินบุญเก่าของพรรคประชาชนกัมพูชา ก็ไม่สร้างสรรค์เช่นกัน เป็นที่รู้กันดีว่าพรรคนี้น่าจะได้รับชัยชนะและได้เป็นรัฐบาลต่ออีกสมัย นโยบายที่พรรคใช้ในการหาเสียง จึงจำเป็นต้องตอบสนองต่อปัญหาต่างๆที่กัมพูชากำลังเผชิญมากกว่าพรรคฝ่ายค้าน โดยเฉพาะปัญหาคอรัปชั่น
ในระยะหลายปีที่ผ่านมา การที่กัมพูชาถูกปกครองโดยรัฐบาลพรรคเดียว และพรรคฝ่ายค้านไม่มีพลังอำนาจหรือช่องทางที่มีประสิทธิภาพในการตรวจสอบรัฐบาล ทำให้เกิดการทุจริตคอรัปชั่นอย่างกว้างขวางและซับซ้อนแพร่หลายไปทั่วประเทศ สร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชนรากหญ้า ที่ไม่มีเงินพอจะติดสินบนเจ้าหน้าที่รัฐ จนคนกัมพูชาบางส่วนที่เคยเป็นฐานเสียงที่ซื่อสัตย์ของพรรคประชาชนกัมพูชา เริ่มรู้สึกว่ารัฐบาลไม่ได้เหลียวแลใส่ใจพวกเขาเท่าที่ควร
ภายใต้สถานการณ์เช่นนี้ หากพรรคประชาชนกัมพูชายังต้องการครองความนิยมในประเทศต่อไป ก็จำเป็นต้องมีแผนต่อต้านการคอรัปชั่นที่จริงจังและเป็นรูปธรรม รวมถึงการปฏิรูประบบยุติธรรมทั้งระบบ เพื่อลดการทุจริตคอรัปชั่นในระยะยาว
ข้อเสนอเหล่านี้ปรากฏทั่วไปในหน้าสื่อหลายฉบับของกัมพูชา แต่กระแสการเมืองที่นับวันจะเข้มข้นรุนแรงขึ้นเรื่อยๆเมื่อใกล้เข้าสู่วันเลือกตั้ง อาจทำให้ทั้งสองพรรคการเมืองใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นพรรคของนายฮุน เซน หรือนายสม รังสี ยุ่งอยู่กับการทำคะแนนเสียงและทำลายความน่าเชื่อถือของคู่แข่ง มากกว่าจะมาให้ความสนใจในการวางนโยบายพัฒนาประเทศที่อาจจะไม่เห็นผลจนกว่าจะถึงอีก 10 ปีข้างหน้าเช่นนี้
25 กรกฎาคม 2556 เวลา 08:27 น.

Friday, June 14, 2013

សម្តេច ឧកញ៉ា ឯកឧត្តម និងចលនា

"សម្តេច ឧកញ៉ា ឯកឧត្តម និងចលនា" កំពុងពេញ​និយម និងមានអ្នកបាន​ទទួលដោយងាយជាច្រើនករណី ស្ទើររាប់មិនគ្របនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា។  ពាក្យទាំង​នេះ​ត្រូវ​បានវិភាគ​វិចារណ៍​យ៉ាងទួលាយ​នៅក្នុង សារព័ត៌មាន​ដ៏ល្បីរបស់ថៃ។ រូបខាងក្រោម​នេះ​ជា​រូបភាព​ដែល​ ប៉ាកកាខ្មែរ បាន​ចម្លងពីប្រតិបត្តិសារព័ត៌មាន មតិជន ចុងសប្តាហ៍។ 
(ចុចលើរូបរួចកូពីទៅអាន​អាន... សូមទោសដែលមិន​បាន​បកប្រៃជាខេមរភាសា)



Tuesday, April 23, 2013

The Temple Case: Thailand and Cambodia at the ICJ


By John D. Ciorciari
April 21, 2013
 John D. Ciorciari is an assistant professor at the Gerald R. Ford School, University of Michigan, and Senior Legal Advisor to the Documentation Center of Cambodia.

Lawyers for Thailand and Cambodiahave just completed their oral arguments as the International Court of Justice (ICJ) considers Cambodia’s request to reinterpret its 1962 judgment on the dispute surrounding Preah Vihear.  The dispute’s re-emergence since 2007 owes largely to nationalist political forces, particularly the yellow-shirt movement in Thailand.  Nevertheless, the feud is founded on a legitimate legal disagreement, which the parties are now litigating precisely where they should: before the ICJ.  A closer look at the legal issues suggests a path to resolution of a largely unproductive conflict. 
The current controversy focuses on the border in the area around the temple.  The 1962 judgment awarded the temple complex to Cambodia and required Thailand to withdraw security forces at the temple or “in its vicinity on Cambodian territory.”  The Court reasoned that Thailand had accepted as binding a 1907 map of the frontier prepared by French cartographers, which placed the temple on Cambodian soil.  However, the Court did not define the vicinity of the temple or discuss the legal status of the 1907 map in its operative part, which sets forth the Court’s conclusions. 
Last week, Thai lawyers argued that the Court’s 1962 conclusions pertained only to the temple and the immediate surrounding area.  They contended that Thailandobeyed the judgment by pulling its security forces just outside the temple grounds and that Cambodiahad accepted that state of affairs.  Thus, they asserted, there is no debate to justify an ICJ reinterpretation.  Cambodian lawyers countered that a dispute does exist and that the judgment gave the 1907 map line binding effect, because the Court’s 1962 conclusions were inseparable from its reasoning.  Thus, they claimed, both the temple and 4.6 square kilometers directly to its west belong to Cambodia:

As it considers the pleadings, the ICJ faces two basic legal questions.  Does a dispute exist between Thailand and Cambodia that justifies a reinterpretation of the 1962 judgment?  And if the Court does reinterpret the judgment, should it find that all or part of the 1907 map is binding? 
Cambodia should prevail on the first question.  The Court found in 2011 that a dispute appeared to exist between the parties, and nothing in the recent oral proceedings should lead the judges to decide otherwise.  Under relevant jurisprudence, there is no statute of limitations on ICJ reinterpretation, and a dispute need not be made formal to exist.  A dispute must simply pertain to the operative part of a judgment or reasons deemed to be “inseparable from the judgment.”  The parties’ submissions to the ICJ since 2011 demonstrate, at a minimum, that they interpret differently the operative clauses’ references to “Cambodian territory” and the “vicinity” of the temple.  Moreover, Cambodia’s counsel presented numerous pieces of evidence to show that the interpretive dispute is hardly new; throughout the 1960s, Prince Norodom Sihanouk and others indicated their disapproval of Thailand’s stationing of personnel and erection of a barbed-wire fence in the disputed 4.6 sq km strip.
The more difficult question is whether—or to what extent—the Court’s reasoning should be read into the binding conclusions of the 1962 judgment.  As Thailand’s lawyers have emphasized, the Court expressly declined Cambodia’s request for a ruling on the legal status of the 1907 map in the operative part of the judgment.  Thailandargues, not unreasonably, that this omission demonstrates that the Court saw the status of the border and fate of the temple as separable legal questions and that Cambodiasimply seeks a ruling the Court denied it in 1962.  This argument is nevertheless problematic.
As Cambodia’s counsel argued in The Hague, one cannot give effect to references to Cambodian “territory” in the operative clause without knowing where that territory is.  To decide sovereignty over the “disputed area”—which the Court defined as “the region of the Temple of Preah Vihear”—the Court declared that the “real” and “essential” question in the case was “whether the Parties did adopt the [1907] map, and the line indicated on it, as representing the outcome of the work of delimitation of the frontier in the region of Preah Vihear, thereby conferring on it a binding character.”  After a lengthy analysis, the Court found “in favour of the line as mapped [in the 1907 map] in the disputed area.”  That placed the temple on Cambodian soil and, according to Cambodia’s lawyers, makes this part of the Court’s reasoning inseparable from its conclusion.
Cambodia’s argument that the judgment renders the entire border line drawn on the 1907 map also encounters problems.  Although the term “Cambodian territory” requires some reference to the Court’s reasoning with respect to the border, the Court clearly did not purport to deal with the entire Thai-Cambodian frontier, but merely a particular disputed area.  This, taken alongside the Court’s refusal to issue a pronouncement on the status of the 1907 map in its operative clause, weakens the case for reading the entire map into the Court’s conclusions. 
The real crux of the dispute is whether the 4.6 sq km area west of the temple can be considered part of “its vicinity on Cambodian territory.”  The Thai legal team has argued that Dean Acheson, counsel for Cambodiain the original case, characterized the area in dispute as “very small.” However, Acheson’s Thai counterparts objected to references to the “region” or “neighborhood” of the temple as potentially too expansive.  The 1962 judgment offers regrettably little guidance.  Its lack of clarity has contributed to instability and makes its reinterpretation necessary and appropriate.
The Court could have ordered only that Thailandwithdraw troops “at the temple.”  Its addition of a reference to the temple’s “vicinity” shows that its conclusions were intended to pertain to some area beyond the perimeter of the temple buildings.  Even if that area extended a few hundred meters to the West, as the Thai map suggests, the question would arise: was that part of the temple’s vicinity Thai, or was it Cambodian?  The Thai reading of the judgment suggests that the answer would depend on agreement of the parties.  However, since agreement between the parties was lacking, the provision would have effectively no force in the western vicinity of the temple—an area where the Court knew that some Thai personnel were located. 
Although the Court declined to pronounce on the border in the disputed area in its operative part, that part can only be understood through reference to the Court’s finding that the parties had accepted the 1907 map. Under this reasoning, areas in the temple’s “vicinity” on Cambodia’s side of the 1907 map line fall into Cambodian “territory.”  The most sensible way to define the relevant vicinity would be to confine the scope of the judgment to the smallest contiguous territory under dispute to the immediate west of the temple—namely the 4.6 sq km strip.  With that important limitation, the Court should find for Cambodia
The messiness of these legal questions reflects the ambiguity the original judgment, which regrettably left enough room for continuing interpretive disagreement and discord.  Whichever side prevails in court, both governments would do well to respect the judgment.  For Cambodia, an international legal ruling provides the fairest forum in which to resolve conflict with a larger, more powerful neighbor.  For the government of Yingluck Shinawatra, a hard-fought legal encounter provides insulation against domestic nationalist demands for action, even if the ruling is unfavorable.  Indeed, both sides have been ably and zealously represented in court.  An ICJ decision on the issue offers both a useful watershed—a chance to shift away from contentious politics of the recent past, which help rally some constituents behind the flag but do little for the longer-term interests of their populations.
Documentation Center of Cambodia.

Available in Khmer, Thai and French Language

សំណុំរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ ៖ កម្ពុជា និង ថៃ នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ


លោក ចន ឆរឆីអារី ជាសាស្ត្រាចារ្យ នៅសាកលវិទ្យាល័យមីឈីហ្គេន និង ជាទីប្រឹក្សាច្បាប់ជាន់ខ្ពស់ របស់មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា
២២ មេសា ២០១៣
ប្រែសម្រួលជាភាសាខ្មែរដោយ ៖ លឹម ជ័យទ័ត្ត
មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា
ក្រុមអ្នកច្បាប់របស់ប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា ទើបតែបានបញ្ចប់ការធ្វើអំណះអំណាងផ្ទាល់មាត់ រៀងៗខ្លួន នៅខណៈដែលតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិពិចារណាចំពោះសំណើរបស់កម្ពុជាសុំឱ្យធ្វើការបក ស្រាយឡើងវិញនូវសាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២ ស្តីពីជម្លោះជុំវិញប្រាសាទព្រះវិហារ។ ជម្លោះដែលបានកើត ឡើងសារជាថ្មីចាប់ពីឆ្នាំ២០០៧ ភាគច្រើន គឺបណ្តាលមកពីកម្លាំងនយោបាយជាតិនិយម ជាពិសេស ចលនាអាវលឿងនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ប៉ុន្តែ ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី ជម្លោះនេះបានកើតឡើង ក៏ដោយសារ តែការពុំយល់ស្របគ្នាលើភាពត្រឹមត្រូវផ្នែកគតិយុត្តិ ដែលបច្ចុប្បន្ននេះភាគីទាំងពីរកំពុងលើកឡើងនៅ ចំពោះមុខតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ មូលដ្ឋានដែលខ្លួនយល់ឃើញថាអត្ថន័យគួរតែមានខ្លឹមសារបែប ណា។ ការពិនិត្យមើលមួយ ឱ្យកាន់តែច្បាស់លើជម្លោះគតិយុត្តិនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញនូវច្រកមួយ ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះដែលបង្កមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរ។
ភាពចម្រូងចម្រាស់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ផ្តោតទៅលើព្រំដែននៅតំបន់ជុំវិញប្រាសាទព្រះវិហារ។ សាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២ បានប្រគល់ប្រាសាទព្រះវិហារមកឱ្យកម្ពុជា និងតម្រូវឱ្យប្រទេសថៃដកកង កម្លាំងសន្តិសុខដែលបានដាក់នៅក្នុងប្រាសាទ ឬ “ក្នុងតំបន់ក្បែរប្រាសាទដែលស្ថិតក្នុងទឹកដីកម្ពុជា”។ តុលាការ បានផ្តល់ហេតុផលថា ថៃបានទទួលស្គាល់ផែនទីឆ្នាំ១៩០៧ អំពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ដែលរៀប ចំឡើងដោយ អ្នកជំនាញគូសផែនទីរបស់បារាំង ដែលបានដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារចូលក្នុងទឹកដីប្រទេស កម្ពុជា។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី តុលាការពុំបានកំណត់អំពីតំបន់ក្បែរប្រាសាទ ឬពិភាក្សាអំពីស្ថានភាព គតិយុត្តិរបស់ផែនទីឆ្នាំ១៩០៧នៅក្នុងផ្នែកនៃសេចក្តីសន្និដ្ឋានដែលនិយាយអំពីសេចក្តីសម្រេចនោះទេ។
កាលពីសប្តាហ៍មុន ក្រុមអ្នកច្បាប់ប្រទេសថៃបានអះអាងថា សេចក្តីសម្រេចឆ្នាំ១៩៦២របស់ តុលាការ ជាប់ពាក់ព័ន្ធតែនឹងតួប្រាសាទ និងតំបន់ជុំវិញដែលនៅកៀកៗតែប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកច្បាប់ទាំងនោះ បានលើកឡើងថា ថៃបានគោរពតាមសាលក្រមដែលតម្រូវឱ្យខ្លួនដកកងកម្លាំងសន្តិសុខចេញពីតួប្រាសាទ និងថា កម្ពុជាបានទទួលយកការអនុវត្តរបស់ថៃហើយ។ ក្រុមអ្នកច្បាប់ថៃ បានលើកឡើងថា ហេតុដូច្នេះ ពុំគួរមានការបកស្រាយឡើងវិញនូវសាលក្រមរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិទេ។ ក្រុមអ្នកច្បាប់ កម្ពុជាបានឆ្លើយតបថា ជម្លោះពិតជាបានកើតឡើងមែន ហើយថា សាលក្រមបានបង្ហាញពីលក្ខណៈ ដែលត្រូវប្រតិបត្តិតាមលើខ្សែបន្ទាត់ផែនទី ព្រោះសេចក្តីសម្រេចនៅក្នុងសាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២ គឺពុំ អាចកាត់ផ្តាច់ចេញពីសេចក្តីសំអាងហេតុបានឡើយ។ ដូច្នេះ ក្រុមអ្នកច្បាប់កម្ពុជា បានអះអាងថា ទាំងប្រាសាទព្រះវិហារនិងដីទំហំ៤,៦គីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលនៅជាប់ផ្នែកខាងលិចគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់កម្ពុជាៈ
នៅពេលពិចារណាអំពីការលើកអំណះអំណាងនេះ  តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិត្រូវប្រឈមនឹង សំណួរគតិយុត្តិជាមូលដ្ឋានចំនួនពីរៈ១)តើជម្លោះរវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា ពន្យល់នូវលក្ខណៈស្រប ច្បាប់ឱ្យមានការបកស្រាយឡើងវិញនូវសាលក្រម ឆ្នាំ១៩៦២ ដែរឬយ៉ាងណា? ២)ហើយ ប្រសិន បើតុលាការ សម្រេចបកស្រាយឡើងវិញនូវសាលក្រមនេះមែន តើផ្នែកទាំងអស់ ឬផ្នែកណាមួយ នៃផែនទីឆ្នាំ១៩០៧ គួរត្រូវប្រតិបត្តិតាម?
កម្ពុជាគួរតែឈ្នះចំពោះសំណួរទីមួយ។ តុលាការបានសម្រេចកាលពីឆ្នាំ២០១១ថា ជម្លោះទំនង ជាបានកើតឡើងមែនរវាងភាគីទាំងពីរ ហើយការលើកឡើងនៅក្នុងសវនាការផ្ទាល់មាត់ថ្មីៗនេះ ពុំមានអ្វី ដែលគួរឱ្យចៅក្រមត្រូវសម្រេចផ្ទុយពីនេះឡើយ។ នៅក្នុងយុត្តិសាស្ត្រដែលពាក់ព័ន្ធ  ពុំមានការកំណត់ អំពីអាជ្ញាយុកាលស្តីពីការបកស្រាយឡើងវិញនូវសាលក្រមតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិទេ= ហើយជម្លោះ ក៏ពុំចាំត្រូវតែកើតមានឡើងជាផ្លូវការដែរ។ ជម្លោះនោះចាំបាច់ត្រូវតែជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងផ្នែកនៃសេចក្តី សន្និដ្ឋានរបស់សាលក្រម ឬផ្នែកនៃសេចក្តីសំអាងដែលត្រូវបានចាត់ទុកថា “ពុំអាចផ្តាច់ចេញពីសាលក្រម បាន”។ យ៉ាងហោចណាស់ នៅក្នុងឯកសារដែលភាគីទាំងពីរបានដាក់ជូនតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិចាប់
តាំងពី២០១១ បានចង្អុលបង្ហាញថា ភាគីទាំងពីរមានការបកស្រាយផ្ទុយគ្នាចំពោះឃ្លានៅក្នុងសេចក្តី សន្និដ្ឋានដែលនិយាយយោងទៅ “ទឹកដីនៃប្រទេសកម្ពុជា” និង “តំបន់ក្បែរ”ប្រាសាទព្រះវិហារ។ ជាងនេះ ទៅទៀត ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាបានបង្ហាញនូវភស្តុតាងយ៉ាងច្រើនដែលបញ្ជាក់ថា ជម្លោះអំពីការបកស្រាយ គឺពុំមែនជារឿងថ្មីនោះទេ។ ពេញមួយទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តមសីហនុ                 និងអ្នក ផ្សេងៗ ទៀត បានសម្តែងនូវការមិនសុខចិត្តចំពោះការដាក់ទាហានរបស់ថៃ និងការដាក់របងខ្សែលួសបន្លានៅក្នុង តំបន់ជម្លោះដែលមានទំហំ៤,៦គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។
សំណួរដែលលំបាកជាងនេះគឺថាតើ ឬដល់កម្រិតណា ដែលសេចក្តីសំអាងរបស់តុលាការគួរតែ ត្រូវបានបកស្រាយភ្ជាប់ទៅនឹង សេចក្តីសន្និដ្ឋាននៃសាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២ ដែលដាក់ឱ្យប្រតិបត្តិតាម។  ដូចដែលក្រុមអ្នកច្បាប់ថៃបានសង្កត់ធ្ងន់ ថាតុលាការបានបដិសេធយ៉ាងច្បាស់នូវសំណើរបស់កម្ពុជាដែល សុំឱ្យសម្រេចលើស្ថានភាពគតិយុត្តិ នៃផែនទីឆ្នាំ១៩០៧ នៅក្នុងផ្នែកសេចក្តីសន្និដ្ឋាននៃសាលក្រម។ ប្រទេសថៃបានអះអាង ពុំមែនដោយមិនសមហេតុផលនោះទេថា ការមិនសម្រេចលើស្ថានភាពគតិយុត្តិ នៃផែនទីនេះ បង្ហាញថា តុលាការបានមើលឃើញអំពីស្ថានភាពនៃព្រំដែន និងរឿងប្រាសាទ ថាជា សំណួរគតិយុត្តិដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ហើយថា កម្ពុជាគឺស្វែងរកការសម្រេចមួយដែលតុលាការធ្លាប់ បានបដិសេធរួចហើយកាលពីឆ្នាំ១៩៦២។ ប៉ុន្តែ ការលើកឡើងនេះ គឺមានបញ្ហា។
ដូចដែលក្រុមមេធាវីកម្ពុជាបានលើកឡើងនៅទីក្រុងឡាអេដូច្នេះដែរថា គេមិនអាចនិយាយសំដៅទៅរក “ទឹកដី”កម្ពុជា នៅក្នុងសេចក្តីសន្និដ្ឋានឱ្យបានប្រសើរនោះឡើយ ដោយ ពុំបានដឹងថាទឹកដីនោះនៅកន្លែងណា។ ដើម្បីសម្រេចអំពីអធិបតេយ្យភាពជុំវិញ “តំបន់ជម្លោះ” ដែល តុលាការបានកំណត់ថាជា“តំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ”តុលាការបានប្រកាសថាសំណួរដែល “ពិតប្រាកដ” និង“សំខាន់”នៅក្នុងសំណុំរឿងនេះគឺ “ថាតើភាគីទាំងពីរយល់ព្រមទទួលយកផែនទី[ឆ្នាំ១៩០៧] និងខ្សែបន្ទាត់ដែលបញ្ជាក់នៅលើផែនទីនោះ ថាបានកើតចេញពីលទ្ធផលនៃការកំណត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន នៅក្នុង តំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារដែលផ្តល់នូវលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ភាគីទាំងពីរក្នុងការប្រតិបត្តិតាមដែរឬយ៉ាងណា”។ ក្រោយពីការវិភាគយ៉ាងយូរ តុលាការបានសម្រេច “យកតាមខ្សែបន្ទាត់ ដូចដែលបានគូស [នៅក្នុង ផែនទីឆ្នាំ១៩០៧] នៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ”។ ការសម្រេចបែបនេះ បានដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារឱ្យស្ថិតនៅ ក្នុងទឹកដីកម្ពុជានិងបានធ្វើឱ្យសេចក្តីសំអាងរបស់តុលាការ ពុំអាចកាត់ផ្តាច់ចេញពីសេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់ខ្លួន បានឡើយនេះបើយោងតាមក្រុមមេធាវីកម្ពុជា។
ការអះអាងរបស់កម្ពុជាដែលថា សាលក្រមនេះ បានសម្រេចចំពោះខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនទាំងមូល ដែលត្រូវបានគូសនៅលើផែនទីឆ្នាំ១៩០៧ ក៏មានបញ្ហាដែរ។ បើទោះបីជាពាក្យថា“ទឹកដីកម្ពុជា” តម្រូវ ឱ្យមានការនិយាយយោងខ្លះទៅដល់សេចក្តីសំអាងរបស់តុលាការទាក់ទងនឹងព្រំដែនក៏ដោយ ក៏តុលាការ ពុំមានបំណងដោះស្រាយបញ្ហាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទាំងមូលនោះទេ ក្រៅពីតំបន់ជម្លោះមួយ ច្បាស់លាស់តែប៉ុណ្ណោះ។ ប្រការនេះ រួមជាមួយនឹងការបដិសេធពុំព្រមចេញសេចក្តីប្រកាសរបស់ តុលាការ ស្តីពីស្ថានភាពរបស់ផែនទីឆ្នាំ១៩០៧ នៅក្នុងសេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់សាលក្រម បានធ្វើឱ្យការ អំណះអំណាងថា តុលាការទទួលស្គាល់ផែនទីទាំងមូលនៅក្នុងសេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់សាលក្រមមិនសូវរឹង មាំនោះទេ។
ចំណុចសំខាន់ពិតប្រាកដនៃជម្លោះគឺថា តើដីទំហំ៤,៦គីឡូម៉ែត្រក្រឡាដែលស្ថិតនៅភាគខាងលិច នៃប្រាសាទព្រះវិហារអាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជា ផ្នែកនៃ“តំបន់ក្បែរប្រាសាទដែលស្ថិតក្នុងទឹកដីកម្ពុជា” ដែរឬទេ។ ក្រុមអ្នកច្បាប់ថៃបានអះអាងថា  លោក ឌិន អាឆេសុន ដែលជាមេធាវីកម្ពុជានៅក្នុង សំណុំរឿងដើម បានចាត់ទុកតំបន់ជម្លោះថាមានទំហំ “តូចណាស់”។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាគីថៃបាន ជំទាស់ទៅនឹង ការនិយាយយោងទៅដល់ពាក្យថា “តំបន់” ឬ “បរិវេណ”របស់ប្រាសាទ ថាវាមាន ទំហំធំទូលាយពេក។ គួរឱ្យសោកស្តាយ សាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២ បានផ្តល់នូវការចង្អុលបង្ហាញតិចតួច ប៉ុណ្ណោះ។ ការខ្វះខាត ភាពច្បាស់លាស់នេះ បានរួមចំណែកទៅដល់ភាពពុំស្ថិតស្ថេរ និងធ្វើឱ្យការបក ស្រាយសាលក្រមឡើងវិញ ជារឿងដែលចាំបាច់ និងសមស្រប។
តុលាការអាចបញ្ជាត្រឹមតែថា ប្រទេសថៃត្រូវដកកងទ័ពដែលឈរ “នៅប្រាសាទ”។ ការបន្ថែម ពាក្យថា “តំបន់ក្បែរ”ប្រាសាទនៅក្នុងសាលក្រម បញ្ជាក់ថាឱ្យ សេចក្តីសម្រេចនេះមានចេតនាភ្ជាប់តំបន់ខ្លះ ដែលនៅហួសពីបរិវេណនៃតួប្រាសាទ។ ទោះបីជាតំបន់ក្បែរនោះ អាចត្រូវបានពង្រីកទៅខាងលិច ប្រាសាទចំនួនពីរបីរយម៉ែត្រដូចនៅក្នុងផែនទីរបស់ភាគីថៃក៏ដោយ ក៏នៅតែមានសំណួរដដែលថាតើតំបន់ នោះស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីរបស់ថៃ ឬស្ថិតក្នុងទឹកដីរបស់កម្ពុជា? ការអានសាលក្រមនេះ ដោយភាគីថៃបង្ហាញ ថា ចម្លើយគឺអាស្រ័យទៅលើការព្រមព្រៀងរបស់ភាគី។ ប៉ុន្តែ ដោយសារពុំមានកិច្ចព្រមព្រៀង រវាងភាគីទាំងពីរ បទបញ្ញត្តិនេះ គឺពុំមានប្រសិទ្ធភាពអនុវត្តទេនៅភាគខាងលិចនៃតំបន់ក្បែរប្រាសាទ ដែលជាកន្លែងតុលាការបានដឹងជាស្រេចហើយថាមានទាហានថៃមួយចំនួនបោះទីតាំងនៅទីនោះ។
ទោះបីជាតុលាការបានបដិសេធពុំព្រមប្រកាស អំពីព្រំដែនដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ នៅក្នុង សេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់សាលក្រមក៏ដោយ ក៏ចំណុចនេះអាចឱ្យគេយល់បានតាមរយៈការសម្រេចរបស់ តុលាការដែលថា ភាគីបានទទួលស្គាល់ផែនទីឆ្នាំ១៩០៧។ តាមរយៈការឱ្យហេតុផលបែបនេះ តំបន់ នៅក្នុង “តំបន់ក្បែរ” ប្រាសាទនៅក្នុងខ្សែផែនទីឆ្នាំ១៩០៧ខាងកម្ពុជា ត្រូវស្ថិតនៅក្នុង“ទឹកដី”កម្ពុជា។  មធ្យោបាយដែលសមរម្យបំផុតក្នុងការកំណត់ តំបន់ក្បែរដែលពាក់ព័ន្ធនេះ គឺត្រូវកំណត់វិសាលភាពនៃ សាលក្រមនេះមកនៅត្រឹមតែទឹកដីជាប់នោះដែលតូចបំផុត ដែលមានជម្លោះនៅជាប់នឹងប្រាសាទ ភាគ ខាងលិច និយាយឱ្យចំគឺផ្នែកតូចមួយដែលមានទំហំ៤,៦គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ។ តាមរយៈការកំណត់វិសាល ភាពបែបនេះ តុលាការគួរតែធ្វើសេចក្តីសម្រេចគាំទ្រកម្ពុជា។
ភាពសាំញ៉ាំនៃសំណួរគតិយុត្តិទាំងអស់នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញអំពីភាពពុំច្បាស់លាស់នៃសាល ក្រម ដែលគួរឱ្យសោកស្តាយ បានបន្សល់ទុកនូវចន្លោះប្រហោងបន្តឱ្យមានការខ្វែងគំនិតគ្នា និងជម្លោះ ចំពោះការបកស្រាយ។ ទោះបីភាគីណាមួយទទួលបានជោគជ័យ នៅក្នុងតុលាការក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាល ទាំងពីរនឹងគោរពយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវសាលក្រមនេះ។ សម្រាប់ខាងកម្ពុជា សេចក្តីសម្រេចជាអន្តរជាតិនេះ បានផ្តល់នូវវេទិកាយុត្តិធម៌បំផុត នៅក្នុងការដោះស្រាយវិវាទជាមួយនឹងប្រទេសជិតខាង ដែលធំ និងមាន ឥទ្ធិពលជាងខ្លួន ។ សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ត្រា  ការតតាំងផ្នែកច្បាប់ យ៉ាងខ្លាំងក្លា អាចនឹងផ្តល់ការការពារទល់នឹងការទាមទារ ជាតិនិយមក្នុងស្រុកឱ្យមានការចាត់វិធានការ បើទោះបីជាសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ ពុំអាចទទួលយកបានក៏ដោយ ។ ភាគីទាំងពីរ បានបញ្ចោញ សមត្ថភាព និងធ្វើការតតាំងយ៉ាងខ្នះខ្នែងនៅក្នុងតុលាការ ។ សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌ អន្តរជាតិស្តីពីបញ្ហានេះ នឹងផ្តល់ដល់ភាគីទាំងពីរនូវខ្សែបែងចែក ដ៏មានសារៈប្រយោជន៍មួយ ពោលគឺ ឱកាសដើម្បីងាកចេញពីនយោបាយចម្រូងចម្រាស់ នៃអតីតកាលថ្មីៗនេះ ដែលបានជួយប្រមូលផ្តុំក្រុម ជាតិនិយមឱ្យជ្រកក្រោមស្លាកទង់ជាតិប្រទេស ប៉ុន្តែប្រការនេះមានជាប់ទាក់ទងតិចតួចណាស់ទៅនឹងផល ប្រយោជន៍យូរអង្វែង របស់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ។

អត្ថបទនេះជា៖ ភាសាអង់គ្លេស(អត្ថបទដើម), ភាសាខ្មែរ, ភាសាថៃ, និងភាសាបារាំង
ប្រភព៖ http://www.dccam.org  

Thursday, April 18, 2013

ดูกันชัดๆ! ที่มาความขัดแย้ง ไทย-กัมพูชา และแนวทางสู้คดีเขาพระวิหาร



วันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2556 เวลา 18:20:50 น.
  



โดย เชิงบันไดทำเนียบฯ

การต่อสู้คดีพื้นที่บริเวณปราสาทเขาพระวิหารระหว่างไทยกับกัมพูชาที่ศาลโลกณกรุงเฮกกลายเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจจากประชาชนอย่างกว้างขวางผู้สื่อข่าวจึงขอประมวลข้อมูลเพื่อความเข้าใจที่มา-ที่ไป ของเหตุการณ์ที่นำไปสู่การสู้คดีดังกล่าว และแนวทางทีไทย และ กัมพูชาใช้ต่อสู้คดีกันในศาลโลกดังนี้
 
@กัมพูชากับไทยขึ้นศาลกันเรื่องอะไร และทำไม?

การขึ้นศาลไม่ใช่การฟ้องคดีใหม่ แต่เป็นการขอตีความ คำพิพากษาที่ศาลโลกเคยมีไว้แล้วใน ปี พ.ศ. 2505 ดังนั้นจึงมีความจำเป็นที่จะต้องเข้าใจความเป็นมาของเรื่องราว ที่นำไปสู่คำตัดสินของศาลโลกในปี พ.ศ. 2505 ก่อน


@ความเป็นมา และบริบทของความขัดแย้งนี้เป็นอย่างไร?

ความเป็นมาของข้อขัดแย้งเรื่องปราสาทเขาเริ่มจากสนธิสัญญาที่ฝรั่งเศสซึ่งขณะเป็นเจ้าอาณานิคมที่ปกครองกัมพูชาอยู่ได้ทำสัญญาแบ่งเส้นเขตแดนบริเวณเขาพระวิหารกับไทย(ซึ่งขณะนั้นเป็น“สยาม”)

สยามได้ทำสนธิสัญญาแบ่งเส้นเขตแดนกับฝรั่งเศสในปีพ.ศ.2447(ค.ศ.1904)และปีพ.ศ.2450(ค.ศ.1907)ซึ่งในสัญญากำหนดให้ใช้สันปันน้ำของเทือกเขาพนมดงรักเป็นเส้นแบ่งเขตแดน(แนวสันปันน้ำก็คือแนวสันเขาที่แบ่งน้ำให้ไหลออกไปเป็นสองฟากนั่นเองซึ่งสันปันน้ำไม่จำเป็นที่จะต้องเป็นยอดที่สูงที่สุดของเขาก็ได้แต่ต้องเป็นแนวที่เวลาฝนตกลงมาน้ำจะไหลแยกออกเป็นสองฟาก)

เมื่อตกลงกันได้ตามสัญญาแล้วทั้งไทยและฝรั่งเศสจึงได้ตั้งคณะกรรมการปักปั่นเขตแดนขึ้นเพื่อสำรวจแบ่งดินแดนตามสนธิสัญญา

รอบแรกในปีพ.ศ.2447(ค.ศ.1904) โดยมีพลตรีหม่อมชาติเดชอุดมเป็นประธานฝ่ายไทยและพันโทแบร์นาร์เป็นประธานฝ่ายอินโดจีนฝรั่งเศสทางฝรั่งเศสได้นำผลการสำรวจไปเขียนเป็นแผนที่ขึ้นชุดหนึ่งคือ“แผนที่คณะกรรมการปักปันเขตแดนสยามกับอินโดจีน”หรือ“แผนที่แบร์นาร์(Bernard)”โดยแผนที่ดังกล่าวได้เขียนให้ปราสาทเขาพระวิหารอยู่ในดินแดนอินโดจีนของฝรั่งเศส

ส่วนในปีพ.ศ.2450(ค.ศ.1907) ได้มีการเจรจาเปลี่ยนแปลงดินแดนบางส่วนเพิ่มเติ่มจึงมีการแต่งตั้งคณะกรรมการปักปั่นเขตแดนชุดที่สองโดยมีพระองค์เจ้าบวรเดชเป็นประธานฝ่ายไทยและพันตรีกีชาต์มงแกร์เป็นประธานฝ่ายอินโดจีนฝรั่งเศส

หลังจากนั้นฝรั่งเศสได้นำผลการสำรวจของคณะดังกล่าวไปจัดทำแผนที่เพิ่มเติมขึ้นอีกชุดหนึ่งเรียกว่า“แผนที่มงแกร์(Montguers)”โดยเขตแดนบริเวณเขาพระวิหารยังเป็นตามแผนที่ฉบับเดิม

สยามได้พิมพ์เผยแพร่แผนที่ทั้งสองฉบับและได้ส่งเจ้าหน้าที่ร่วมกับฝรั่งเศสเข้าไปปักหลักเขตแดน


หลังจากนั้นเมื่อเข้าสู่ช่วงสงครามโลกครั้งที่สองอาณาเขตระหว่างไทยกับอินโดจีนของฝรั่งเศสมีการเปลี่ยนแปลงคือรัฐบาลไทยสมัยจอมพลป.ได้ครอบครองดินแดงจังหวัดนครจัมปาศักดิ์จังหวัดลานช้างจังหวัดพิบูลสงครามและจังหวัดพระตะบองซึ่งอยู่ในเขตกัมพูชาในปัจจุบันเพิ่มเติมตาม“อนุสัญญาโตเกียวพ.ศ.2484”

แต่เมื่อสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองฝ่ายญี่ปุ่นแพ้สงครามไทยกับฝรั่งเศสได้ทำการเจรจาดินแดนกันใหม่ได้ยกเลิกอนุสัญญาโตเกียวและปรับดินแดนกลับเป็นเหมือนเดิม

ไทยได้ถอนทหารออกจากเขตแดนจังหวัดทั้งสี่และคืนดินแดนให้ตามสัญญาที่ทำไว้กับฝรั่งเศสแต่ยังไม่ยอมถอนทหารออกจากปราสาทเขาพระวิหารซึ่งทางฝรั่งเศสได้ทักท้วงหลายครั้งแต่ก็ไม่ได้มีการตอบสนองจากฝั่งไทย


หลังจากกัมพูชาประกาศเอกราชจากฝรั่งเศสในพ.ศ.2497ก็ได้รับสืบทอดสนธิสัญญาที่ไทยทำไว้กับฝรั่งเศสและเริ่มเจรจาเรื่องเขตแดนกับฝ่ายไทย

ซึ่งรัฐบาลไทยประกาศในพ.ศ.2501ว่าจะยอมรับสิทธิ์และสนธิสัญญาเกี่ยวกับเขตแดนกับกัมพูชาตามที่ได้ทำสัญญาไว้กับฝรังเศสคือตามสันบันน้ำแต่จะไม่ยอมรับเอกสารใดๆที่แนบท้ายมากับสัญญารวมถึงแผนที่คณะกรรมการปักปันเขตแดนสยามกับอินโดจีนด้วยเพราะถือว่าแผนที่ดังกล่าวเป็นฝ่ายฝรั่งเศสทำขึ้นแต่ฝ่ายเดียว


โดยไทยได้อ้างเส้นสีดำว่าเป็นสันปันน้ำที่แท้จริงตามสัญญาในขณะที่กัมพูชาได้อ้างเส้นประสีแดงตาแผนที่คณะกรรมการปักปันเขตแดนสยามกับอินโดจีน

การตีความสนธิสัญญาและการปักปันเขตแดนทำให้เกิดความขัดแย้งระหว่างกัมพูชากับไทยขึ้นจนกระทั้งต้องนำเรื่องขึ้นสู่ศาลโลกในปี2505 



@คำตัดสินของศาลโลกในปี 2505 เป็นอย่างไร?

ศาลโลกได้ยกเหตุผลสองประการคือ

1.ไทยได้ยอมรับแผนที่ปักปันในอดีต 

อ้างจากที่ไทยมีส่วนร่วมในการปักปันเขตแดนไทยเป็นฝ่ายขอให้ฝรั่งเศสเอาผลการสำรวจไปทำแผนที่และเมื่อแผนที่แล้วเสร็จไทยขอร้องให้ฝ่ายฝรั่งเศสส่งแผนที่มีเพิ่มเพื่อใช้ในราชการไทย


2.การปฏิบัติในภายหลังของไทยแสดงท่าทีเหมือนยอมรับการแบ่งเขตแดนนั้นทำให้ไทยไม่อาจปฏิเสธเส้นเขตแดนนั้นได้ตามหลักกฎหมายปิดปาก

อ้างจากที่พ.ศ.2473สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพและคณะข้าราชการระดับสูงของไทยได้เยี่ยมชมปราสาทพระวิหารที่ชักธงฝรั่งเศสโดยมีข้าหลวงฝรั่งเศสมาต้อนรับในลักษณะเจ้าภาพอย่างเป็นทางการ

นอกจากนั้นไทยยังไม่ได้คัดค้านเส้นเขตแดนในแผนที่แบร์นาดซึ่งแสดงปราสาทอยู่ในเขตกัมพูชาแต่กลับพิมพ์เผยแพร่และปล่อยให้ฝั่งเศสสำรวจดินแดนส่วนนั้นแต่เพียงฝ่ายเดียว



ศาลโลกจึงได้มีคำตัดสินว่าปราสาทเป็นของกัมพูชา และออกคำสั่งให้  "ประเทศไทยมีพันธะที่จะต้องถอนกำลังทหารหรือตำรวจ ผู้รักษาหรือผู้ดูแลซึ่งประเทศไทยส่งไปประจำอยู่ที่ปราสาทพระวิหารหรือบริเวณใกล้เคียงบนอาณาเขตของกัมพูชา"(thatThailandisunderanobligationtowithdrawanymilitaryorpoliceforces,orotherguardsorkeepers,stationedbyher at the temple, or in its vicinity on Combodian territory.) ไว้ในส่วนที่เป็นบทปฏิบัติการข้อที่ 2



@ประเด็นของการตีความที่ไม่เหมือนกันของไทยและกัมพูชามาจากไหน?

ประเด็นความกำกวมของการตัดสินของศาลก็คือวลีที่ว่า"initsvicinity on Cambodian territory." หรือ “บริเวณใกล้เคียงบนอาณาเขตของกัมพูชา” นั้นมีขอบเขตอยู่ตรงไหน

ความกำกวมในคำตัดสินนี้ทำให้ทั้งสองฝ่ายยึดถือต่างกันโดยฝ่ายไทยมีมติคณะรัฐมนตรี(ครม.)ปีพ.ศ.2505ให้ถือว่าไทยเสียดินแดนให้กัมพูชาเฉพาะตัวปราสาทพระวิหารหมายความว่าไทยตีความว่า“บริเวณใกล้เคียงบนอาณาเขตของกัมพูชา”คือเฉพาะตรงตัวปราสาทเขาพระวิหารเท่านั้น(ไทยยึดถือตามเส้นสีเหลือตามแผนที่ข้างต้น)

ส่วนทางกัมพูชาตีความว่า“บริเวณใกล้เคียงบนอาณาเขตของกัมพูชา”คือ เส้นเขตแดนที่แบ่งตาม แผนที่ภาคผนวก 1 หรือ แผนที่คณะกรรมการปักปันเขตแดนสยามกับอินโดจีน ซึ่งกำหนดให้ 4.6 ตารางกิโลเมตร อยู่ฝั่งเขมร

หลังจากเกิดการปะทะกันด้วยกำลังทหาร ในสมัยรัฐบาล อภิสิทธิ์ กัมพูชาจึงได้ร้องเรื่องดังกล่าวขึ้นสู่ศาลโลก เพื่อขอให้ศาลโลกตีความว่า ที่ว่า "in its vicinity on Cambodian territory." หรือ “บริเวณใกล้เคียงบนอาณาเขตของกัมพูชา” นั้นมีขอบเขตอยู่ตรงไหนกันแน่



@กัมพูชามีแนวทางการสู้คดีครั้งนี้อย่างไร?

เมื่อวันที่ 15 เม.ย. ทนายของฝ่ายกัมพูชา ในฐานะผู้ร้อง ได้แถลงคดีต่อศาลด้วยวาจาก่อน โดยแนวทางที่กัมพูชาใช้สู้คดีคือ

1. กัมพูชากล่าวหาไทย ว่าใช้กำลังทหารรุกรานกัมพูชาใน ปี 2551, 2552, 2554

2. กัมพูชายอมรับคำตัดสินของศาลโลก ปี พ.ศ.2505 แต่อยากขอให้ตีความ "in its vicinity on Cambodian territory." หรือ “บริเวณใกล้เคียงบนอาณาเขตของกัมพูชา” นั้นมีขอบเขตอยู่ตรงไหนกันแน่ และกัมพูชายืนยันว่าศาลมีอำนาจในการตัดสิน

3. กัมพูชาไม่ยอมรับลวดหนามที่ฝ่ายไทยเอามาล้อมเขาพระวิหารตามมติครม.ของไทยปี 2505 ซึ่งเป็นการตีความคำสั่งศาลโลกฝ่ายเดียว พร้อมทั้งได้ยกหลักฐานว่ากัมพูชาได้แสดงการประท้วงการตีความของไทยมาโดยตลอด และเคยยื่นประท้วงต่อ คณะมนตรีความมั่งคงของสหประชาชาติแล้ว

4. กัมพูชาขอให้ยึดเอาเส้นแบ่งดินแดนตามแผนที่ภาคผนวก1ที่ใช้ในคำตัดสินปี 2505 ของศาลโลก (หรือแผนที่คณะกรรมการปักปันเขตแดนสยามกับอินโดจีน) และอ้างหลักฐานว่าไทยเคยยอมรับเส้นเขตแดนดังกล่าวด้วย

5. กัมพูชามองว่า MOU43 เป็นสัญญาที่ไทยจะเริ่มปักปันเขตแดนกับกัมพูชา เป็นการตกลงเพื่อปักหมุดในพื้นที่จริง ดังนั้นเส้นเขตแดนต้องมีอยู่แล้ว ซึ่งก็คือเขตแดนตามแผนที่ภาคผนวก 1
 


@ไทยต่อสู้คดีอย่างไร?

วันที่ 17 เม.ย. ทีมทนายของไทยได้กล่าวให้การด้วยวาจาในศาลโลกโดยมีประเด็นสำคัญดังนี้

1. พื้นที่ 4.6ตารางกิโลเมตร เป็นข้อพิพาทที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับคำพิพากษาของศาลโลกเมื่อปี 2505 การร้องขอให้ศาลตีความเส้นเขตแดนดังกล่าวเป็นคำขอที่รับไม่ได้ เป็นเหมือนคำอุทธรณ์ ถือว่าเป็นคำร้องโดยมิชอบ และข้อพิพาทที่เกิดขึ้นในปัจจุบันไม่ได้แตกต่างไปจากข้อพิพาทเดิมก่อนปี 2505 

โดยไทยจะอ้างธรรมนูญของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศมาตรา60ซึ่งบัญญัติว่า"คำพิพากษาของศาลเป็นที่สุดและอุทธรณ์ไม่ได้ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับความหมายหรือขอบเขตของคำพิพากษาศาลต้องตีความตามคำร้องขอของคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง"และตีความว่าการร้องขอให้ตีความคำพิพากษาของกัมพูชาแท้จริงแล้วไม่ใช่การขอตีความคำพิพากษาเดิมจริงๆแต่เป็นหารแฝงนัยอุธรณ์อยู่ดังนั้นศาลจึงไม่มีอำนาจในการรับตีความประเด็นดังกล่าว

2.กัมพูชาไม่ได้ใช้หลักฐานใหม่ และใช้เอกสารที่เป็นเอกสารปลอมแปลงต่อศาล

3. แผนที่ภาคผนวก1 ไม่ได้ถูกใช้เป็นนัยยะสำคัญของคำตัดสินในปี 2505 ศาลเพียงใช้ประกอบคำตัดสิน และตัดสินเพียงให้ตัวปราสาทเป็นของกัมพูชา จะอ้างเส้นเขตแดนไม่แผนที่ไม่ได้

4. แผนที่ภาคผนวก 1 ไม่ได้มีเพียงแผนที่เดียว จึงไม่อาจระบุได้ว่าถ้าจะเอาเส้นเขตแดนตามแผนที่จะเอาตามแผนที่ไหน จะเลือกเอาตามแผนที่ที่กัมพูชาชอบที่สุดไม่ได้

5. ไทยได้คำยอมรับคำตัดสินของศาล คืนปราสาทพระวิหารให้กัมพูชา ตามคำสั่งของศาล พ.ศ.2505 แล้ว กัมพูชาเองก็ยอมรับเรื่องนี้ และประกาศในสหประชาชาติ 

6. สมเด็จพระนโรดม สีหนุ ก็เห็นรั้วลวดหนามที่ฝ่ายไทยล้อมไว้และเห็นตำรวจของไทยอีกฝั่ง แต่ก็ไม่ได้มีการท้วงติง อีกทั้ง สมเด็จฯ สีหนุ ยังดื่มเฉลิมฉลองด้วย ฉะนั้นเมื่อพิจารณาเทียบกับคำตัดสินของศาลเมื่อปี 2505 ที่ศาลตัดสินว่าการที่กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ขึ้นเขาพระวิหารเป็นการยอมรับว่าตัวปราสาทเป็นของเขมร ดังนั้น การที่สมเด็จพระนโรดม สีหนุ เฉลิมฉลองและไม่ทักท้วงเรื่องลวดหนาม ก็น่าจะยอมรับได้เหมือนกัน

7. ไทยได้สร้างสำนักงาน ประตูทางเข้าปราสาท ซุ้มตรวจตั๋ว ในเขตแดนของไทย ซึ่งกัมพูชาก็ไม่ได้โต้แย้งแต่อย่างใด


การให้การด้วยวาจาในศาลโลก ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์จะมีต่อไปจนถึงวันที่ 19 เม.ย. นี้ และจะมีการประกาศคำตัดสินในเดือนตุลาคม 2556