ប៉ាកកាខ្មែរ: អ្នកជំងឺផ្លូវចិត្ត

Showing posts with label អ្នកជំងឺផ្លូវចិត្ត. Show all posts

Wednesday, March 4, 2015

មនុស្សល្បីៗ១១រូបនៅលើលោក ដែលមានទម្លាប់គេងប្លែកៗ នឹកស្មានមិនដល់

មនុស្សល្បីៗទាំង១១រូបនៅលើលោកដែលមានទម្លាប់គេងប្លែកៗ នឹកស្មានមិនដល់!ប្រភព៖ www.biography.com

មនុស្សម្នាក់ៗសុទ្ធតែមានទម្លាប់គេងប្លែកៗពីគ្នា ដោយខ្លះចូលចិត្តគេងច្រើន ហើយអ្នកខ្លះទៀតចំណាយពេលតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ព្រោះដើម្បីទុកពេលធ្វើកិច្ចការផ្សេងៗទៀត។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាមនុស្សល្បីៗទាំង១១រូបដែលមានទម្លាប់នៃការគេងប្លែកៗ៖

១) លោក Winston Churchill អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស
លោក យល់ឃើញថា ការដេកមួយស្រឡេត គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការពង្រឹងខួរក្បាលមនុស្ស ដូច្នេះហើយបានជាលោក បានដាក់គ្រែដេកនៅកន្លែងធ្វើការ ហើយក៏មាននៅក្នុងសភាជាតិផងដែរ។

១) លោក Winston Churchill អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស (កណ្តាល) (ប្រភព៖ news.bbc.co.uk)

២) លោក Thomas Edison អ្នកច្នៃប្រឌិតអំពូលភ្លើង និង អ្នកជំនួញដ៏ល្បីរបស់អាមេរិក
លោក ចាត់ទុកថា ការគេងគឺជាការខ្ជះខ្ជាយពេលវេលា ដូច្នេះហើយលោក ព្យាយាមគេងឲ្យបានតិចបំផុត ទៅតាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើទៅបាន។

លោក Thomas Edison អ្នកច្នៃប្រឌិតអំពូលភ្លើង និង អ្នកជំនួញដ៏ល្បីរបស់អាមេរិក (ប្រភព៖ ljfinch.wordpress.com)

៣) លោក Leonardo Da Vinci ជាវិចិត្រករដ៏ល្បីឈ្មោះរបស់អ៊ីតាលី
លោក មិនចូលចិត្តគេងច្រើនម៉ោងពេកនោះទេ ប៉ុន្តែចូលចិត្តសម្រាកមួយភ្លែតៗប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺ លោកគេង ២០ នាទីក្នុងរយៈពេល ៤ ម៉ោងម្តង។

លោក Leonardo Da Vinci ជាវិចិត្រករដ៏ល្បីឈ្មោះរបស់អ៊ីតាលី (www.biography.com)

៤) លោក Wolfgang Mozart អ្នកនិពន្ធតន្ត្រីរបស់អូទ្រីស
លោក ចូលចិត្តនិពន្ធតន្ត្រីរហូតដល់ម៉ោងមួយយប់ ហើយគេងត្រឹមតែ៥ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ដោយគេងពីដំណេកវិញនៅម៉ោង ៦ ព្រឹកហើយបន្តការនិពន្ធតន្ត្រីរបស់លោកបន្តទៀត។

លោក Wolfgang Mozart អ្នកនិពន្ធតន្ត្រីរបស់អូទ្រីស (ប្រភព៖ www.biography.com)

៥) លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ប្រធានាធិបតីទី ៤៤របស់អាមេរិក
លោក មិនមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីចូលគេងដូចគេនោះទេ ដូច្នេះហើយលោកត្រូវតែព្យាយាមឆ្លៀតពេលគេងទៅតាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើទៅបានព្រោះមានការងារជាច្រើនដែលត្រូវធ្វើ។ ដូច្នេះហើយជំនួយការរបស់លោក ត្រូវតែហានសម្រេចចិត្តថា រឿងណាដែលគួរដាស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ឲ្យភ្ញាក់ពីដំណេក និង រឿងណាខ្លះដែលមិនគួរ។

លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ប្រធានាធិបតីទី ៤៤របស់អាមេរិក (ប្រភព៖ cms.fightforthefuture.org)

៦) លោក Voltaire អ្នកនិពន្ធដ៏ល្បីឈ្មោះ របស់បារាំង
លោក គេងត្រឹមតែ ៤ម៉ោងប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយចូលចិត្តបរិភោគកាហ្វេខ្លាំងណាស់ ពោលគឺរហូតដល់ ៤០ ពែងក្នុងមួយថ្ងៃ។

លោក Voltaire អ្នកនិពន្ធដ៏ល្បីឈ្មោះ របស់បារាំង (ប្រភព៖ www.symphonyhamilton.ca)

៧) លោកស្រី Margaret Thatcher អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស
លោក ស្រីមិនចូលចិត្តគេងច្រើនពេកនោះទេ ព្រោះខ្លាចគ្មានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបំពេញការងារ ដូច្នេះលោកស្រី Margaret Thatcherគេង៤ម៉ោងប៉ុណ្ណោះនៅពេលយប់។

លោកស្រី Margaret Thatcher អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស (www.abc.net.au)

៨)លោក Donald Trump អ្នកជំនួញដ៏ល្បីរបស់អាមេរិក
លោក ចំណាយពេលត្រឹមតែ ៣ម៉ោងប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយយប់ដើម្បីគេង ព្រោះធ្វើបែបនេះលោក អាចមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធ្វើកិច្ចការសំខាន់ៗផ្សេងទៀត។ លោក យល់ឃើញថា អ្នកដែលគេងតិច គឺមានលទ្ធភាពច្រើនក្នុងការប្រកួតជាមួយនឹងអ្នកដែលចូលចិត្តគេងច្រើន។

លោក Donald Trump អ្នកជំនួញដ៏ល្បីរបស់អាមេរិក (www.buffalobruises.com)

៩) លោក Benjamin Franklin បិតាស្ថាបនិករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក
លោកBenjamin Franklin យល់ឃើញថា ការក្រោកពីដំណេកពីព្រលឹមគឺពិតជាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា ដូច្នេះហើយលោក បានលើកឡើងថា៖ «ចូលគេងពីព្រលប់ ក្រោកពីព្រលឹម ធ្វើឲ្យមនុស្សមានសុខភាពល្អ ទ្រព្យសម្បតិ្តច្រើន និង ប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ»។

លោក Benjamin Franklin បិតាស្ថាបនិករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (www.biography.com)

១០) លោក Nikola Tesla វិស្វករអេឡិចត្រូនិកអាមេរិក
វិស្វកររូបនេះមិនចូលចិត្តចំណាយពេលវេលាច្រើនដើម្បីគេងនោះទេ ព្រោះជារៀងរាល់យប់ លោកក៏ប្រើពេលត្រឹមតែ២ម៉ោងប៉ុណ្ណោះដើម្បីគេង ហើយបន្តធ្វើការរហូត។

លោក Nikola Tesla វិស្វករអេឡិចត្រូនិកអាមេរិក (ប្រភព៖ www.vebidoo.com)

១១) លោក Isaac Newton ជារូបវិទូជនជាតិអង់គ្លេស
លោក បានចំណាយពេលវេលាច្រើនទៅលើការងាររបស់លោក រហូតដល់ភ្លេចគេងច្រើនថ្ងៃផងដែរ ប៉ុន្តែលោកនៅតែមានសុខភាពល្អ ហើយអាចរស់នៅរហូតដល់អាយុ ៨៤ឆ្នាំ។

លោក Isaac Newton ជារូបវិទូជនជាតិអង់គ្លេស (ប្រភព៖ www.huffingtonpost.com)

ប្រែសម្រួល៖ រស្មី (http://www.thebnews.com/news/10815/)

ប្រភព៖ www.bigbrandbeds.co.uk

Saturday, September 14, 2013

មរតកនៃការឲ្យ និងផលដែលត្រូវទទួលបាន

តាមរយៈវីដេអូឃោសនានេះ ប៉ាកកាខ្មែរ សូមឲ្យអ្នកទស្សនាគតដយខ្លួនឯង!
ប្រភព៖ http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=7008082092741838777#allposts

Thursday, January 10, 2013

ដោះលែងអ្នកទោសថៃម្នាក់បន្ធូរម្នាក់

Monday, September 17, 2012

ច្រកចេញនៃជីវិត

និពន្ធដោយ ឡឹក ជំនោរ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១២ ។ ខ្ញុំធ្វើដំណើរកាត់ដំណក់ទឹកភ្លៀងប្រុយៗ សំដៅច្រកពិនិត្យចេញពីព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ ចំណុចអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ពិនិត្យសំណុំបែបបទរួច ខ្ញុំក៏ឈានជើងចូលទៅលើទឹកដីមាតុភូមិ... ឈានមិនទាន់បានប៉ុន្មានជំហានផងស្រាប់តែឮសំឡេងក្មេងស្រីប្រុសពីរបីនាក់ ស្រែកហៅខ្ញុំជាភាសាថៃ “ប៉ា ប៉ា សុំ ប្រាំបាតទិញបាយហូប” ខ្ញុំងាកមកឃើញមុខពួកវា រួចក៏ខ្វេះកាក់បាតឱ្យម្នាក់១០ បាទ វាតបជាភាសាខ្មែរវិញថា “អរគុណ” បន្ទាប់ពីខ្ញុំនិយាយប្រាប់ពួកគេថា “ពូគ្មានកាក់បាតច្រើនទេ” ហើយវាក៏លែង ដើរតាម។ មិនទាន់បោះជំហានបានប៉ុន្មានទៅមុខផង ស្រាប់តែឃើញស្រី្តម្នាក់អង្គុយសំកុកឱបកូនង៉ាតូចញ័រចំប្រប់សំឡេងខ្សាវៗរណ្តំថ្គាម “ពូសុំ១០បាតមកទិញទឹកដោះគោឱ្យកូន ខ្ញុំគ្មានទឹកដោះទេ” ខ្ញុំឈរដោយភាពហួសវិស័យ នឹកគ្រប់យ៉ាងទៅអនាគតក្មេង វាសនាកុមារខ្មែរ ខ្ញុំក៏ហូតក្រដាសប្រាក់២០បាទឱ្យគាត់។
ភ្លៀងចាប់ផ្តើមក្រាស់ស្តើងៗតាមកម្លាំងរបស់ខ្យល់។ទិដ្ឋភាពស្រុកខ្មែរមើលពីលើកំពូលភ្នំអូរស្មាច់ហាក់បីដូចជាស្រស់ញញឹមម្យ៉ាង ស្រស់ញញឹមជាមួយស្លាកស្នាមអតីតកាលនៃសង្គ្រាមកម្ពុជា "ដែនដីអូរស្មាច់ឆ្ងាយដាច់ពីរភ្នំ" ។ ទោះបីមេឃភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងណា ក៏ខ្ញុំនៅតែញញឹមដោយភាពកក់ក្តៅ នៅពេលបានជាន់ទឹកដីខ្មែរម្តងៗ។ មិនទាន់ទាំងអស់អារម្មណ៍សប្បាយហេហាពេលឃើញទឹកដីកំណើតផង លោកគ្រូថៃម្នាក់ក៏ទូរសព្ទ ប្រាប់ថា ខ្ញុំត្រូវមកបន្ទាន់ជួយការងារលោកសិនសឹមទៅផ្ទះ... ខ្ញុំក៏សម្រេចចិត្តបំពេញបែបបទចូលមកប្រទេសថៃវិញក្នុងថ្ងៃដដែល។

រងាតិចៗផង ខ្ញុំឈរឱបដៃតម្រង់ជួរដើម្បីពិនិត្យលិខិតឆ្លងដែនចូលស្រុកថៃវិញ។ សំឡេងកញ្ចែបន្លឺឡើងបីដងខ្ញុំងាករកសំឡេងនោះឆ្វេងស្តាំ “ពុទ្ធោ! រថយន្តឃ្លុបប៉ូលិសថៃ” ខ្ញុំគិតក្នុងចិត្តថា ប្រកដជាមានបញ្ហាអ្វីទៀតហើយ។ មួយសន្ទុះស្រាប់តែទ្វាររថព័ណ៌ខ្មៅនោះរបើកមក មនុស្សប្រុសស្រី ក្មេងតូច និងមនុស្សកំលោះក្រមុំប្រមាណ២០ នាក់បានចុះពីលើរថនោះដោយទឹកមុខក្រៀមក្រំ ភ័យខ្លាច។ បុរសសម្បុរស្រអែមសក់រួញម្នាក់ និងនាងក្រមុំបានដឹកដៃគ្នាចុះក្រោយគេស្របពេលសំឡេងសម្លុតរបស់ប៉ូលិស “ឆាប់ឡើងៗ ទាំងអស់គ្នាអង្គុយចុះ...” ម្នាក់ៗឱបកាបូបស្ពាយអង្គុយចុះ។ ក្មេងក្រមុំម្នាក់នោះហាក់ដូចជាគ្រាហ៍កំលោះសក់រួញនោះជាប់។ ខ្ញុំចាំបុរសនិងនារីម្នាក់នេះបានយ៉ាងច្បាស់ពួកគេគេក៏មកដល់ទីនេះដែរ។

ក្នុងពេលឈរតម្រង់ជួររង់ចាំខ្ញុំរំកិលខ្លួនបន្តិចៗម្តងរហូតបានត្រួតពិនិត្យចូលមកក្នុងទឹកដីថៃ។ ខ្ញុំងាកក្រោយរំពៃជានិច្ចនូវវាសនារបស់ពួកគេដែលកំពុងនឹងបញ្ជូនចូលស្រុកកំណើតវិញ ហើយសង្ឃឹមថាពួកពលករខ្មែរឆ្លងដែនទាំងនោះនឹងយល់ច្បាស់ហើយស្រឡាញ់ទីកំណើត របស់ខ្លួនកាន់តែខ្លាំងនៅពេលដែលបានទទួលធម៌ក្តៅពីអាជ្ញាធរថៃ។

ខ្ញុំបានធ្វើដំណើរចូលមកដល់ខេត្តស្រិន្ទ្រប្រទេសថៃ ប៉ុន្តែដោយត្រូវទៅរកទិញឯកសារដែលរកដោយលំបាកផងនោះ ខ្ញុំត្រូវខកដំណើររហូតយប់។ អ្វីៗបានធ្វើឱ្យខ្ញុំរង់ចាំដដែល។ ខ្ញុំឆ្លៀតទៅទិញសាច់ក្រកអាំងពីក្មេងប្រុសម្នាក់ដែលលក់នៅមុខហាងសៀវភៅល្បីឈ្មោះមួយកន្លែងនៅក្នុងទីរួមខេត្តនេះ។ ខ្ញុំច្រឡំនិយាយភាសាខ្មែរដើម្បីទិញសាច់ក្រកគេ គេក៏ធ្វើភ្នែកឡឹងឡង់ ក្នុងសភាពភ័យផងអរផង តបមកនូវចម្លើយដែលខ្ញុំមិនបានសួរ។

- បងមកទីនេះធ្វើអ្វីដែរ? ខ្ញុំញញឹម មិនទាន់ឆ្លើយសំណួរក្មេងប្រុសនោះផងស្រាប់តែសំណួរថ្មីបានមកដល់មួយទៀត។

- បងធ្វើការអង្គការ ឬក្រុមស៊ើបការណ៍ខ្មែរ? បងអើយកុំធ្វើបាបខ្ញុំណា! ខ្ញុំក្រណាស់បងស្រីយកមកឱ្យជួយលក់នៅទីនេះ គាត់ធានាគ្រប់យ៉ាង។

ចម្លើយដែលគ្មានសំណួរបានចេញមកមិនឈប់រហូតខ្ញុំបញ្ឈប់វា។ អូនកុំខ្លាចបង បងខ្មែរដូចអូនដែរទេ បងមករៀននៅស្រុកនេះ បងមករកសៀវភៅ។ ចម្លើយសំណេះសំណាលរបស់ខ្ញុំធ្វើឲ្យ គេក៏ចាប់ផ្តើមរីករាយដូចឃើញរង្វាន់ល្អមួយអ‍៊ីចឹង។ យើងទាំងពីរសន្ទនាពីនេះពីនោះច្រើន។ គេក៏បានប្រាប់ថា បងប្អូនខ្មែរយើងមករស់នៅស៊ីឈ្នួលគេនៅទីនេះច្រើនណាស់ ខ្លះក៏ប៉ូលិសចាប់ដាក់គុក ខ្លះក៏បញ្ជូនទៅវិញជារឿយៗ រហូតខ្ញុំក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលខ្លាចមុខក្រោយរហូត។ ក្មេងប្រុសម្នាក់នេះមកពីបាត់ដំបង គេបានឈប់រៀន នៅពេលដែលគេគ្មានលុយបង់ថ្លៃរៀនកួរថ្នាក់ទី១២ គេក៏មិនមានឱកាសបានបាក់ឌុបនឹងគេ ក៏សម្រេចចំណាកស្រុកមកទីនេះ។ ខ្ញុំក៏មិនមានអ្វី ជជែកនឹងគេតទៅទៀតដែរ ពេលវេលាបានបង្ខំខ្ញុំឱ្យធ្វើដំណើរចេញពីក្មេងប្រុសម្នាក់នោះទាំងកណ្តាលយប់ដោយរថយន្តក្រុងមកសាលារៀនរបស់ខ្ញុំ។

ធ្វើដំណើរមករៀនស្រុកថៃម្តងៗ ខ្ញុំត្រូវធ្វើដំណើរទាំងយប់ថ្ងៃទាំងងោកទាំងងងុយ តស៊ូៗ ដើម្បីតែបរិញ្ញាមួយសន្លឹក។ មកដល់ខេត្តស្រិន្ទខ្ញុំបន្តរថយនតក្រុងមកសាលារៀនខ្ញុំប្រមាណ80គីឡូូម៉ែត្រទៀត។ ខ្ញុំអង្កូយលើរថយន្តក្រុងដោយអារម្មណ៌នឿយហត់យ៉ាងខ្លាំង។ លើរថយន្តនេះខ្ញុំអង្គុយនៅកៅអីជួរក្រោយគេបង្អស់ ខ្ញុំអង្គុយកណ្តាលជួរមនុស្សដែលមានសម្បុរស្រែៗដូចជាខ្ញុំដែរ។ រថយន្តចេញដំណើរមិនយូរប៉ុន្មាន សំឡេងខ្សឹបខ្សៀវពីអ្នកជិះជុំវិញខ្ញុំក៏ឮឡើង។ “ពូនេះទៅធ្វើការនៅខេត្តណាដែរ?” ឮសំណួរខ្ញុំហាក់ដូចជាភ្ញាក់ពីងងុយបន្តិចហើយរកមើលនរណានិយាយមិញ ទីបំផុតក៏ញញឹមដាក់បុរស និងនារីក្មេងម្នាក់ដែលអង្គុយខាងឆ្វេងខ្ញុំ។ ឃើញខ្ញុំញញឹមពួកគេក៏គិតថាខ្ញុំមិនចេះខ្មែរ ដូចនេះពួកគេអាចនិយាយគ្នាបាន។

- ស្អែកយើងធ្វើម៉េចឱ្យដល់ក្រុងថេប ហើយប្រញាប់ចេញឱ្យលឿនពីស្ថានីយ៍រថយន្តក្រុងដើម្បីជួបអ្នកមកទទួលដែលរង់ចាំនៅទិសខាងកើតទីនោះ។ បុរសម្នាក់ផ្សេងទៀតហាក់ដូចជាស្គាល់ក្រុងថេបច្បាស់ណាស់បាននិយាយចេញមក ខ្ញុំក៏បើកភ្នែកគាត់ហើយព្យាយាមស្តាប់។ ខ្ញុំឆ្ងល់បើទៅក្រុងថេបហេតុអ្វីជិះឡានទៅខនគែនទៅវិញ។

- បងអាចរកកាងារងបានភ្លាមឬទេបង បើខ្ញុំគ្មានប្រាក់ជាប់ខ្លួនបែបនេះ។ នារីម្នាក់នោះក៏តបទាំងក្រៀមក្រំ។ បុរសម្នាក់នោះញញឹមផ្តល់កម្លាំងចិត្ត។

- ឯងស្រីកុំភ័យបើគ្មានការងារភ្លាមក៏មិនងាប់ដែរ បងហ៊ានធានារកការងារឆាប់បានលុយចាយប្រចាំថ្ងៃឱ្យបានមុនពេលរកការងារបានស្រួលបួល។

នាងតូចបានដាក់សំណួរដោយភាពមិនយល់ការណ៍។

- មានការងារដែលបានប្រាក់រហ័សចឹងមែនឬបង តែខ្ញុំមិនហ៊ានធ្វើទេ យ៉ាងណាក៏ពឹងបងសិនហើយ។

- មិនអីទេ បងឱ្យឯងខ្ចីសិនទម្រាំរកការបានធ្វើ ចាំសងរំលោះមកក៏បាន។

កិច្ចសន្ទនារវាងនារីជាមួយបុរស ដែលខ្ញុំសន្និដ្ឋានជាអ្នកវៃឆ្លាតជាងគេនោះបានធ្វើឱ្យបុរសសក់រួចដែលអង្គុយជាប់ខ្ញុំមើលទៅបុរសនោះមិនដាក់ភ្នែក។

រថមកដល់ស្ថានិយ៍ចាក់ប្រេងមួយ ចំពេលបងប្រុសប្រធានសមាគមទូរសព្ទមកខ្ញុំសួរនាំរឿងឯកសារ។ខ្ញុំទទួលទូរសព្ទគាត់ហើយនិយាយមកយ៉ាងយូរ។ ក្រោយពេលដែលចប់ការសន្ទនាស្រាប់តែបុរសនារីដែលអង្គុយក្បែរខ្ញុំយកក្រមាមកឃ្លុំមុខជិត ធ្វើហាក់ដូចជារងា។ ខ្ញុំងាកទៅរកបុរសម្នាក់ដែលជាអ្នកនាំផ្លូវនោះស្រាប់តែគាត់ញញឹមដោយភាពភ័យខ្លាច។

- បងប្រុស បងឯងខ្មែរដែរឬ?

ខ្ញុំញញឹមជាមួយចម្លើយ។

- បាទ! ខ្ញុំជាខ្មែរមកពីខេត្តស្វាយរៀង។ បុរសម្នាក់នោះហាក់ដូចជារីករាយឡើងវិញ ហើយបន្តសំណួរខណៈបុរសសក់រួច និងនារីជំទើរម្នាក់នោះសម្លឹងយើងទាំងពីរដោយយកចិត្តទុកដាក់។

- បងមកនេះយូរហើយឬ បានជានិយាយភាសាថៃបាន ហើយបងមកធ្វើការអីដែរ?

យើងទាំងពីរសន្ទនាជាភាសាថៃ។ ពេលនោះខ្ញុំយល់កាន់តែច្បាស់ថា បុរសម្នាក់នោះពិតជាមេខ្យល់នាំពួកគេមកធ្វើការនៅប្រទេសនេះ។

ខ្ញុំក៏ចាប់ផ្តើមសន្ទនាជាមួយបុរសម្នាក់នោះជាភាសាខ្មែរវិញ ដើម្បីបន្ថយភាពភ័យខ្លាចរបស់បុរស និងនារី។ ពួកគេញញឹមហើយឆ្លើយឆ្លងនឹងខ្ញុំក្រោយពេលដែលខ្ញុំរៀបរាប់ពីការពិតរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំក៏បានណែនាំឱ្យពួកគេបានដឹង និងរឿងប្រយ័ត្នប្រយែង បើមានការអីអាចជួយបានទូរសព្ទមកខ្ញុំមកក្រែងខ្ញុំអាចជួយបានខ្លះ ដូចជាការចង់ទៅផ្ទះវិញជាដើម ហើយខ្ញុំក៏ហុចលេខទូរសព្ទទៅឱ្យពួកគេ។ ដោយភាពស្និទ្ធស្នាលរបស់បុរសនារីគូនេះ ក៏ចាប់ផ្តើមហ៊ានចរចានឹងខ្ញុំ ខ្ញុំក៏សួរនាំពីមូលហេតុនៃការមករកការងាររបស់ពួកគេទាំងពីរ។

- បងអើយខ្ញុំរៀនមិនទាន់ចប់ទេ ប៉ុន្តែពុកម៉ែក្រពេក ហើយគ្មានការងារធ្វើ ណាមួយមកធ្វើការនៅភ្នំពេញក៏មិនសូវបានប្រាក់ប៉ុន្មាន ហើយសង្ឃឹមថា មកទីនេះនឹងអាចរកប្រាក់ខ្លះទៅជួយដោះបំណុលធនាគារ ពុកម៉ែជំពាក់គេកាលពីរដូវរាំងស្ងួតឆ្នាំកន្លងទៅផង ខ្ញុំរៀនប៉ុណ្ណឹងបានហើយ រកលុយឱ្យប្អូនក្រោយៗបានរៀនខ្លះផង ហើយយ៉ាងហោចណាស់ក៏ខ្ញុំអាចមានប្រាក់ខ្លះទៅរកស៊ីនៅស្រុកយើងវិញដែរ...។

ចម្លើយរៀបរាប់របស់នាង បានធ្វើឱ្យខ្ញុំសម្លឹងគិតមកទិដ្ឋភាពអ្នកភូមិខ្ញុំ ជាច្រើនរយនាក់ ដែលត្រូវបាន

ចាកចោលស្រុកកំណើតមកធ្វើការនៅលើទឹកដីនេះ។ ខ្ញុំក៏សួរនាងពីបុរសសក់រួញ ដែលអង្គុយប្រកៀកនឹងនាង ប៉ុន្តែសំណួរបស់ខ្ញុំ បុរសនោះជាអ្នកឆ្លើយដោយខ្លួនឯង។

- បងអើយខ្ញុំស្រឡាញ់គ្នាយូរហើយគ្មានប្រាក់រៀបការទេ ពេលនេះនាងចង់មកធ្វើការនៅទីនេះ ខ្ញុំក៏មកតាមនាងតែម្តងទៅ រកប្រាក់កាស់បានសល់ពួកយើងនឹងត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើតវិញហើយ។

សម្តីរបស់គេធ្វើឱ្យខ្ញុំនឹកគិតដល់កម្រិតជីវភាពខ្មែរបច្ចុប្បន្នដែលតែងតែពុះពារគ្រប់ច្រកល្ហកដើម្បីរកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត មានមនុស្សជាច្រើនក៏បានចាកចោលទ្រនំ លាប្តីលាប្រពន្ធកូនមកធ្វើការស្រុកគេ ទាំងលួចលាក់។ ខ្ញុំខ្លួនឯងក៏មិនដឹងធ្វើយ៉ាងណដែរចំពោះរឿងនេះ បើសង្គមយើងបង្ខំពួកគេឱ្យត្រូវតែធ្វើបែបនេះទៅហើយ។

រថយន្តក៏មកចតនៅចំណតមួយ គឺដល់ពេលខ្ញុំត្រូវចុះ។ មុននឹងចុះពីលើរថយន្តបុរសម្នាក់ដែលជាមេខ្យល់ក៏បាននិយាយជាមួយនឹខ្ញុំថា “អរគុណហើយបង ដែលបាននិយាយលេងជាមួយប្អូន... សូមបងកុំប្រាប់សមត្ថកិច្ចថៃថា នៅលើរថយន្តនេះមានខ្មែរចំណាកស្រុកណាបង...” ខ្ញុំងក់ក្បាលរាដៃលាគេហើយក៏ចុះ។

ជីវិតពិតជាគ្មានអ្វីជាការទៀងទាត់មែន...ទីបំផុតពួកគេក៏ត្រូវសមត្ថកិច្ចថៃដាក់រថយន្តសំណាញ់ដែកភ្នែកក្រួចឃ្លុបព័ណ៌ខ្មៅបញ្ជូនមកវិញយ៉ាងសង្វេគ។ បុរសសក់រួញដែលអង្គុយញ័រក្បែរនារីក្រោយពីប៉ូលិសផ្លុំកញ្ចែឱ្យអង្គុយនោះហើយដែលខ្ញុំបានសន្ទនានឹងពួកគេនៅលើរថយន្តក្រុងនៅលើទឹកដីថៃ ហើយខណៈនេះគេកំពុងឱបសម្ពៀតខោអាវហាលភ្លៀងនៅច្រកព្រំដែនដោយភាពស្លេកស្លាំង។ ពិតជាគួរឱ្យអនិច្ចាកំលោះក្រមុំមួយគូ ដែលសង្ឃឹមថា នឹងទៅរកប្រាក់មករៀបការនោះណាស់ សេចក្តីសង្ឃឹម ភាពអំណត់ព្យាយាម ឆ្លងដែនកាត់ព្រៃ កាត់គ្រោះថ្នាក់ តែទីបំផុតក្លាយជាសុបិន ជាសុបិនភ្នែកស្រស់ដែលស្ថិតនៅត្រង់ចំណុចសូន្យនៃសីមាខ័ណ្ឌចែកទឹកដីកម្ពុជា-ថៃ៕

ថៃឡងដ៍ ថ្ងៃសុក្រ ទី១៦ កញ្ញា ២០១២

Friday, July 6, 2012

ពលរដ្ឋខ្មែរអាមេរិកាំងនឹងជួបជុំនៅរដ្ឋ Massachusetts ដើម្បីរកវិធីផ្សះផ្សាផ្លូវចិត្ត

ពលរដ្ឋខ្មែរអាមេរិកាំងនឹងជួបជុំនៅរដ្ឋ Massachusetts ដើម្បីរកវិធីផ្សះផ្សាផ្លូវចិត្ត

ដោយ ម៉ែន គឹមសេង វីអូអេ ខ្មែរ | វ៉ាស៊ីនតោន

រូបថត៖ តាំង សារ៉ាដា

ពលរដ្ឋខ្មែរអាមេរិកាំងនៅក្រុងឡូវែល រដ្ឋម៉ាស្សាឈូស៊ែត សហរដ្ឋអាមេរិក។

«តុលាការគឺជាយន្តការមួយដែលនឹងជួយធានាថាវប្បធម៌នៃការរួចទោសពៃរ៍ នឹងមិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត ឬបញ្ឈប់ឱ្យបាន ប៉ុន្តែវានឹងមិនផ្សះផ្សាបានទាំងស្រុងនូវរបួសពីការឈឺចាប់ដែល អ្នកនៅរស់រានមានជីវិតនិងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេទទួលរងទេ ដូច្នេះយើងទាំងអស់គ្នាក្នុងនាមជាសហគមន៍ត្រូវការបោះជំហាន តទៅមុខទៀតតាមវិធីឱ្យបានល្អនិងប្រកបដោយផលិតភាពដើម្បីធានាថា មរតកនៃប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរក្រហមសម្រាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយនឹងមិន មានតែការកាប់សម្លាប់មួយមុខទេ»។

វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវអនុវត្តន៍សង្គមនៃកម្ពុជារៀបចំការជួបប្រជុំនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី១៤សីហាជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរអាមេរិកាំងដែលបានរងគ្រោះដោយរបបខ្មែរក្រហមដើម្បីពិភាក្សាពីបញ្ហាដែលពួកគេជួបប្រទះដែលជាផ្នែកមួយនៃការជួយផ្សះផ្សារបួសផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគេ។
តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានឱ្យដឹងថាការជួបប្រជុំដែលនឹងរៀបចំនៅក្នុងទីក្រុងឡូវ៉ែល រដ្ឋម៉ាស្សាឈូសេតនេះក៏ដើម្បីបញ្ជាក់ប្រាប់សហគមន៍ខ្មែរអាមេរិកាំងពីព័ត៌មានថ្មីៗទាក់ទងនឹងពាក្យបណ្តឹងដែលពួកគេបានដាក់ទៅសាលាក្តីខ្មែរក្រហមតាមរយៈវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវអនុវត្តន៍សង្គមនៃកម្ពុជានិងមានការពិភាក្សាផ្តោតលើសំណងដល់ជនរងគ្រោះផងដែរ។
លោកស្រីបណ្ឌិត នូ លក្ខិណា នាយិកាប្រតិបត្តិនៃវិទ្យាស្ថាននេះ បានបញ្ជាក់ប្រាប់វីអូអេសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិកថា វាជាការសំខាន់ណាស់ដែលពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់មិនថាអ្នកនៅក្នុងប្រទេសឬក្រៅប្រទេសទេត្រូវស្វែងរកវិធីសាស្រ្តនានាក្នុងការផ្សះផ្សាផ្លូវចិត្តដោយកុំពឹងផ្អែកតែទៅលើយន្តការតុលាការតែមួយមុខ។
«តុលាការគឺជាយន្តការមួយដែលនឹងជួយធានាថាវប្បធម៌នៃការរួចទោសពៃរ៍នឹងមិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត ឬបញ្ឈប់ឱ្យបាន ប៉ុន្តែវានឹងមិនផ្សះផ្សាបានទាំងស្រុងនូវរបួសពីការឈឺចាប់ដែលអ្នកនៅរស់រានមានជីវិតនិងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេទទួលរងទេ ដូច្នេះយើងទាំងអស់គ្នាក្នុងនាមជាសហគមន៍ត្រូវការបោះជំហានតទៅមុខទៀតតាមវិធីឱ្យបានល្អនិងប្រកបដោយផលិតភាពដើម្បីធានាថាមរតកនៃប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរក្រហមសម្រាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយនឹងមិនមានតែការកាប់សម្លាប់មួយមុខទេ»។
លោកស្រីបណ្ឌិត នូ លក្ខិណា ដែលនឹងត្រូវចូលរួមក្នុងពិធីនោះដែរបានបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថាការជួបប្រជុំក្នុងសហគមន៍គឺជារឿងសំខាន់ក្នុងការយល់ឱ្យបានច្បាស់ពីដំណាក់កាលនៃការស្វែងរកយុត្តិធម៌និងកំណត់ឱ្យច្បាស់ពីអ្វីដែលគេចង់បានក្នុងការផ្សះផ្សាផ្លូវចិត្ត។
ការជួបជុំនៅចុងសប្តាហ៍នេះនឹងដើរតួជាវេទិកាដែលប្រមូលពលរដ្ឋឱ្យមកជួបជុំគ្នា បង្កើតជាការពិភាក្សា និងធ្វើការរួមគ្នាលើបញ្ហាយុត្តិធម៌ ការរំលឹកដល់អ្នកដែលបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនិងទទួលយកការផ្សះផ្សាផ្លូវចិត្ត។
អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជាដែលមានការចូលរួមពីអង្គការសហប្រជាជាតិបានកាត់ទោសអតីតមេគុកទួលស្លែង ឈ្មោះ កាំង ហ្កេកអ៊ាវ ហៅឌុចឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៣៥ឆ្នាំ។ ក្រោយពីការកាត់ទោស មានប្រតិកម្មចម្រុះពីអតីតជនរងគ្រោះដោយមានអ្នកខ្លះពេញចិត្តទទួលយក និងអ្នកខ្លះនៅមិនទាន់ពេញចិត្តនៅឡើយ។ ពួកគេក៏ស្នើសុំផងដែរថាបើគ្មានសំណងជាបុគ្គលទេ ក៏គួរមានជាសំណងសមូហភាពដែលមានដូចជាវិមានរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ជាដើម។
មេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃរបបខ្មែរក្រហមដទៃទៀតដែលមាននួន ជា ខៀវ សំផន អៀង សារី និងអៀង ធីរិទ្ធ នឹងប្រឈមមុខនឹងការកាត់ទោសនៅចុងឆ្នាំនេះ ឬនៅឆ្នាំ២០១១៕

ប្រភពទាំងស្រុងពី៖ http://www.voanews.com/khmer/news/In-Lowell-Cambodians-Expect-More-from-Tribunal-101018384.html

អ្នកស្រាវជ្រាវស្នើឱ្យអតីតជនរងគ្រោះកុំរស់ក្នុងអតីតកាល

មន្ទីរពេទ្យចិត្តសាស្ដ្រសម្រាប់ជនរងគ្រោះដោយសម័យខ្មែរក្រហម

ដោយ គង់ សុឋានរិទ្ធ វីអូអេ ខ្មែរ | ភ្នំពេញ

«សំណួរមួយដែលយើងសួរថា ចុះបើយើងមានសព្វថ្ងៃនេះ អ្នកដែលរស់រានមានជីវិតមានរហូតដល់ប្រាំលាននាក់ តើយើងអាចដឹងថា ក្នុងចំណោមប្រាំលាននាក់នេះមានប៉ុន្មាននាក់ដែលទទួលរងបញ្ហា នេះ? ហើយមានសេវាកម្មអ្វីខ្លះដែលផ្ដល់ជូនគាត់ប្រសិនបើគាត់ត្រូវការ?»

គ្រូពេទ្យមួយក្រុមមកពីប្រទេសចំនួនបួននឹងធ្វើការសិក្សាបញ្ចប់អំពីតម្រូវការនៃការបង្កើតមន្ទីរពេទ្យចិត្តសាស្ដ្រមួយសម្រាប់ជនរងគ្រោះដោយសម័យខ្មែរក្រហម។ គ្រូពេទ្យឯកទេសផ្លូវចិត្តកម្ពុជាយល់ថា មន្ទីរពេទ្យនេះមានសារៈសំខាន់ ក៏ប៉ុន្ដែមន្ដ្រីផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាលគិតថា មិនមានការចាំបាច់សម្រាប់បង្កើតមន្ទីរពេទ្យដូច្នេះទេ។
ប្រាំមួយឆ្នាំបន្ទាប់ពីចាប់ផ្ដើមសិក្សាទៅលើស្ថានភាពជំងឺផ្លូវចិត្តរបស់ជនរងគ្រោះដោយរបបខ្មែរក្រហម នៅពេលនេះ ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកចិត្តសាស្ដ្រមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងមកពីប្រទេសពីរផ្សេងទៀតរបស់ទ្វីបអឺរ៉ុបនឹងមកដល់ប្រទេសកម្ពុជានៅក្នុងខែតុលាខាងមុខនេះដើម្បីធ្វើការសិក្សាបញ្ចប់រួមគ្នាជាមួយនឹងក្រុមគ្រូពេទ្យកម្ពុជាទៅលើតម្រូវការសម្រាប់ការសាងសង់មន្ទីរពេទ្យឯកទេសផ្លូវចិត្តមួយដល់ជនរងគ្រោះដោយរបបខ្មែរក្រហម។ ហើយក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតទាំងនេះនឹងជូនយោបល់ដល់រដ្ឋាភិបាលសម្រាប់បង្កើតមន្ទីរពេទ្យនេះ។
លោកឆាំង យុ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាដែលបានរៀបចំការសិក្សានេះ មានប្រសាសន៍ថា ការសិក្សាអស់រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះបានបង្ហាញថា សេវាកម្មព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្តដល់ជនរងគ្រោះដោយរបបខ្មែរក្រហម និងដល់អ្នកជំងឺផ្លូវចិត្តជាទូទៅ មិនគ្រប់គ្រាន់ទេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយរដ្ឋាភិបាលគួរតែយកចិត្តទុកដាក់សាងសង់មន្ទីរពេទ្យនេះ។

“យើងឈានទៅដល់ដំណាក់កាលមួយថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែសាងសង់មន្ទីរពេទ្យមួយសម្រាប់សេវាកម្មសុខភាពផ្លូវចិត្ត ដោយសារយើងបានរកឃើញថា ទោះបីជានៅកន្លែងផ្សេងៗទៀត ទោះបីមានសេវាកម្មក៏ដោយ វាមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ ហើយវាទាក់ទងនឹងការតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាល ហើយវាអាចជាសំណងសម្រាប់ជនរងគ្រោះដែលបានឆ្លងកាត់ដំណើរការនៃការកាត់ទោសខ្មែរក្រហម។ យើងនឹងស្នើជូនរដ្ឋាភិបាលសុំឲ្យមានការសាងសង់មន្ទីរពេទ្យមួយដែលបម្រើសុខភាពផ្លូវចិត្តដល់អ្នកណាដែលជាជនរងគ្រោះនៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ"។
លោកឆាំង យុ បានបន្ថែមថា ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកចិត្តសាស្រ្ដទាំងបួនប្រទេស ដែលមានគ្នាសរុបចំនួន១៦នាក់ នឹងត្រូវបញ្ចប់ការសិក្សារបស់ខ្លួននៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១០នេះ។ ហើយពួកគេនឹងដាក់របាយការណ៍សិក្សានេះដែលមានកម្រាស់ជាង៤០០ទំព័រជូនទៅរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលនៅក្នុងរបាយការណ៍នេះ ក្រុមគ្រួពេទ្យជូនយោបល់ថា ការសាងសង់មន្ទីរពេទ្យផ្លូវចិត្ត ដាច់ដោយឡែកពីមន្ទីរពេទ្យព្យាបាលជំងឺទូទៅ ពិសេសសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្តជនរងគ្រោះដោយរបបខ្មែរក្រហមគឺជាការចាំបាច់។
លោកឆាំង យុ មានប្រសាសន៍ថា មន្ទីរពេទ្យព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្តដោយសាររបបខ្មែរក្រហមនេះនឹងក្លាយទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវមួយនៅថ្ងៃអនាគតផងដែរ។

“សំណួរមួយដែលយើងសួរថា ចុះបើយើងមានសព្វថ្ងៃនេះ អ្នកដែលរស់រានមានជីវិតមានរហូតដល់ប្រាំលាននាក់ តើយើងអាចដឹងថា ក្នុងចំណោមប្រាំលាននាក់នេះមានប៉ុន្មាននាក់ដែលទទួលរងបញ្ហានេះ? ហើយមានសេវាកម្មអ្វីខ្លះដែលផ្ដល់ជូនគាត់ប្រសិនបើគាត់ត្រូវការ? ហើយមន្ទីរពេទ្យនេះជាកន្លែងប្រជុំសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីផ្នែកចិត្តសាស្ដ្រ រកវិធីផ្សេងៗដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដែលបន្សល់ទុកពីសម័យខ្មែរក្រហម ក៏ដូចជាក្រោយពេលដែលតុលាការត្រូវបានបញ្ចប់ទៅ"។

របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យរបស់ពួកខ្មែរក្រហមបានបង្អត់អាហារ បង្ខំឲ្យប្រជាជនខ្លួនឯងធ្វើពលកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ រួមទាំងធ្វើទារុណកម្ម និងកាប់សម្លាប់ប្រជាជនស្លូតត្រង់ដោយពុំមានការវិនិច្ឆ័យទោសទៀតផងទេ។ ជនរងគ្រោះយ៉ាងតិច១,៧លាននាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងអស់រយៈពេល៣ឆ្នាំ៨ខែ២០ថ្ងៃរបស់របបខោអាវខ្មៅនេះ។ ជនសង្ស័យសរុបចំនួនប្រាំនាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនយកមកឃុំឃាំងទុកជាបណ្ដោះអាសន្ន នៅក្នុងនោះមាន នួន ជា ខៀវ សំផន អៀង សារី អៀង ធារិទ្ធ និងឌុច អតីតប្រធានគុកទួលស្លែង។ ក៏ប៉ុន្ដែ ឌុចត្រូវបានផ្ដន្ទាទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៣៥ឆ្នាំ កាលពីចុងខែកក្កដា។ រីឯជនជាប់ចោទចំនួនបួននាក់ផ្សេងទៀតត្រូវរង់ចាំការកាត់ទោសជាប្រវត្តិសាស្រ្ដនៅដើមឆ្នាំ២០១១។

យោងតាមឯកសាររបស់មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាបង្ហាញថា មានកុមារកំព្រាប្រមាណជា២០០ ០០០នាក់ក្រោយពីរបបខ្មែរក្រហមត្រូវបានផ្តួលរំលំ។ រីឯក្នុងចំណោមជនរងគ្រោះដែលនៅសេសសល់ គេចផុតពីការកាប់សម្លាប់នោះគឺស្ទើរតែ៧០ភាគរយជាស្ដ្រី។ ជនរងគ្រោះដែលនៅសេសសល់ពីរបបខ្មែរក្រហមនោះតែងតែដក់ជាប់នូវការឈឺចាប់ ភាពតក់ស្លុត និងការបាក់ស្បាតជាដើម។ បញ្ហាទាំងនេះដែលជាសញ្ញានៃជំងឺផ្លូវចិត្ត។
លោកខៀវ កាញារិទ្ធ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងព័ត៌មាន និងជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុងព្យាបាលអ្នកមានជំងឺផ្លូវចិត្តទាំងឡាយ នៅតាមមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈ ដូច្នេះមិនមានការចាំបាច់បង្កើតមន្ទីរពេទ្យរបៀបនេះដាច់ដោយឡែកនោះទេ។ ក៏ប៉ុន្ដែលោកមានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលស្វាគមន៍ការបង្កើតមន្ទីរពេទ្យនេះជាលក្ខណៈឯកជនណាមួយនោះ។

“នេះជាការងារសុខាភិបាលរួម ទោះបីជាតុលាការនេះចប់ក្ដី។ ការងារពេទ្យ (នេះ) ត្រូវតែធ្វើជាបន្តទៀត គ្រាន់តែឥឡូវយើងមិនសូវមានអ្នកចិត្តវិទូច្រើន។ ឥឡូវបើសិនជាឯកជនណាចង់សាងសង់ (មន្ទីរពេទ្យ) ឲ្យគេធ្វើទៅ"។
ប្រទេសកម្ពុជាមិនសូវសម្បូរគ្រូពេទ្យឯកទេសផ្នែកជំងឺផ្លូវចិត្តនោះទេ។ យោងតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុនី សុថារ៉ា ប្រធានផ្នែកជំងឺផ្លូវចិត្តនៃមន្ទីរពេទ្យព្រះកុសមៈ ក្រុងភ្នំពេញ និងជាអ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីជំងឺផ្លូវចិត្តរបស់អង្គការចិត្តសង្គម អន្ដរវប្បធម៌ (TPO) បានឲ្យដឹងថា ប្រទេសកម្ពុជាទើបតែបានបង្កើតឲ្យមានគ្រូពេទ្យចិត្តសាស្រ្ដឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៩៤ បន្ទាប់ពីរបបខ្មែរក្រហមបានដួលរលំ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមុនី សុថារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា បើតាមគោលការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក គេមិនគួរបង្កើតមន្ទីរពេទ្យចិត្តសាស្ដ្រមួយនៅក្រៅមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈ ឬក៏មន្ទីរពេទ្យពិគ្រោះជំងឺទូទៅនោះទេ។ ក៏ប៉ុន្ដែសម្រាប់រូបលោក លោកយល់ឃើញថា គួរតែមានមន្ទីរពេទ្យឯកទេសសម្រាប់ការព្យាបាលបញ្ហាផ្លូវចិត្ត ជាពិសេសសម្រាប់ការព្យាបាលជំងឺបាក់ស្បាតរបស់ជនរងគ្រោះដោយរបបខ្មែរក្រហម ក៏ប៉ុន្ដែលោកវេជ្ជបណ្ឌិតមុនី សុថារ៉ាមានប្រសាសន៍ថា ការបង្កើតមន្ទីរពេទ្យដាច់ដោយឡែកដើម្បីព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្តដល់ជនរងគ្រោះដោយរបបខ្មែរក្រហមនេះ ត្រូវតែមានគ្រូពេទ្យ និងក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតមានគុណភាពជាក់លាក់៕

ប្រភពទាំងស្រុងពី៖ http://www.voanews.com/khmer/news/psychiatrists-sought-for-a-speacialized-khmer-rouge-hospital-102647569.html

ហេឡូវីអូអេ ២៣ មករា ២០១២៖ ផលប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្តពីរបបខ្មែរក្រហមនិងវិធីព្យាបាល

ការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាកត្តាសំខាន់មួយក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាផ្លូវចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា

រូបថត៖ Courtesy of Ka Sunbaunat

លោកសាស្រ្តាចារ្យកា ស៊ុនបូណាត ជាសាស្រ្តាចារ្យ ដែលបានធ្វើការលើផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីទសវត្សរ៍១៩៨០មក នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ លោកសាស្រ្តាចារ្យជាប្រធានផ្នែកវិកលវិជ្ជា និងជានាយកមហាវិទ្យាល័យឱសថសាស្រ្តនៃសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្រ្តសុខាភិបាល និងជាប្រធានកម្មវិធីជាតិសម្រាប់សុខភាពផ្លូវចិត្ត។

«ជាទូទៅ គាត់មិនទទួលស្គាល់ថា គាត់កើតបញ្ហាផ្លូវចិត្តទេ ព្រោះការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាចិត្តសាស្រ្ត និងជំងឺផ្លូវចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមិនបានភាពច្បាស់លាស់ព្រោះ ថា យើងច្រើនតែយល់ថា បើមានជំងឺផ្លូវចិត្ត ទាល់តែឆ្កួត និយាយស្តាប់គ្នាលែងបាន»។

បញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តជាបញ្ហាចំបងមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន។ បញ្ហានេះបណ្តាលមកពីអំពើហិង្សាដ៏ឃោរឃៅនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម រួមទាំងសង្រ្គាម និងអំពើហិង្សានៅមុន និងក្រោយរបបខ្មែរក្រហម។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនបានរងគ្រោះបញ្ហាផ្លូវចិត្តនេះ។ លោកសាស្រ្តាចារ្យកា ស៊ុនបូណាតក៏ជាអ្នករងគ្រោះបញ្ហាផ្លូវចិត្តមួយរូបផងដែរ។ លោកសាស្រ្តាចារ្យបានធ្វើការលើផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីទសវត្សរ៍១៩៨០មក។ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ លោកសាស្រ្តាចារ្យជាប្រធានផ្នែកវិកលវិជ្ជា និងជានាយកមហាវិទ្យាល័យឱសថសាស្រ្តនៃសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្រ្តសុខាភិបាល និងជាប្រធានកម្មវិធីជាតិសម្រាប់សុខភាពផ្លូវចិត្ត។
លោកសាស្ត្រាចារ្យបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយវីអូអេខ្មែរអំពីបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងបទពិសោធន៍របស់លោកផ្ទាល់ពាក់ព័ន្ធនឹងការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងព្យាបាលអ្នកមានបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត។
លោកសាស្រ្តាចារ្យពន្យល់ថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាផ្លូវចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដាច់ខាតយើងត្រូវដោះស្រាយកត្តា ៤ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាផ្លូវចិត្ត គឺកត្តាជីវសាស្រ្ត កត្តាចិត្តសាស្រ្ត កត្តាសង្គម និងកត្តាជំនឿ។ ចំពោះកត្តាជីវសាស្រ្ត យើងត្រូវប្រើឱសថជួយអ្នកជំងឺ។ ចំពោះកត្តាចិត្តសាស្រ្ត យើងត្រូវប្រើការអប់រំ ដូចជាការអប់រំតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា និងចលនាអប់រំសុខភាពផ្លូវចិត្តផ្សេងៗទៀត។ រីឯកត្តាសង្គម យើងត្រូវអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឲ្យបានរីកចម្រើន។ ចំណែកឯកត្តាជំនឿវិញ យើងត្រូវតម្រង់ជំនឿរបស់អ្នកមានវិបត្តិផ្លូវចិត្តកុំឲ្យជឿជ្រុល ឬជឿខុស និងប្រតិបត្តិតាមព្រះពុទ្ធសាសនា ធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសកុសលដល់សាច់ញាតិដែលបានចែកឋានទៅ»។
នេះជាសេចក្តីសង្ខេបបទសម្ភាសន៍រវាងលោកភី សុភាដានៃវីអូអេខ្មែរ ជាមួយលោកសាស្រ្តាចារ្យកា ស៊ុនបូណាត។

ភាគទីមួយនៃកិច្ចសម្ភាសរវាងភី សុភាដា និង លោកសាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត

Download: MP3 | Windows Media

Right click (Control click for Mac) and choose Save Link/Target As

វីអូអេ៖ ដូចដែលយើងដឹងហើយថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបានរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម អញ្ចឹងតើលោកសាស្រ្តាចារ្យគិតថា បញ្ហាហ្នឹងជះឥទ្ធិពលអ្វីខ្លះដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ក៏ដូចជាសង្គមទាំងមូលដែរ?
សាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត៖ ការណ៍ពិត ប្រទេសកម្ពុជារងគ្រោះសង្រ្គាមតាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ រហូតមកដល់ឆ្នាំ១៩៧៥។ បន្ទាប់មក ពីឆ្នាំ១៩៧៥រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៩គឺជារបបប៉ុល ពត។ ហើយក្រោយមកទៀត មួយចំណែកនៃប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសផ្នែកខាងលិច នៅរងគ្រោះដោយសង្គ្រាមរហូតដល់ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩ ហើយមកទល់នឹងឆ្នាំ១៩៩៨ ទើបយើងបានសន្តិភាពទាំងស្រុង។ ទាំងអស់នេះជាផលប៉ះពាល់ទៅលើអារម្មណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាអ្នកធ្លាប់ទទួលរងគ្រោះដោយសារគ្រោះថ្នាក់ទាំងអស់នេះ។ វាធ្វើឲ្យមានផលប៉ះពាល់ទៅជាជំងឺផ្លូវចិត្តជាច្រើន ជាពិសេសជំងឺថប់អារម្មណ៍ ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងជំងឺបាក់ស្បាត។ ដោយសារការខ្វះខាតការព្យាបាលដ៏យូរច្រើនឆ្នាំ ច្រើនទសវត្សរ៍ បានជាធ្វើឲ្យជំងឺបាក់ស្បាតនេះប្រែក្លាយទៅជាជំងឺម៉្យាងដែលហៅថា «ពិបាកចិត្ត ធ្វើទុក្ខកាយ»។ វាទៅជាឈឺពោះ ឈឺក្បាល ឈឺពេញខ្លួន ណែនទ្រូង ថប់ដង្ហើម លើសឈាម។ ហើយសម្រាប់អ្នកខ្លះទៀតដែលមានបញ្ហាថប់អារម្មណ៍ ដើម្បីដោះស្រាយការធ្វើទុក្ខម្តងៗ គាត់បែរទៅជាពិសារស្រា ហើយការពិសារស្រានេះជាផលវិបាកប៉ះពាល់ដល់សង្គមកម្ពុជាយើង។
មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណេះទេ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាអ្នករងគ្រោះផ្ទាល់នោះ គាត់ទទួលរងនូវបញ្ហាអស់ទាំងនេះ។ តែដោយសារតែឪពុកម្តាយដែលមានជំងឺផ្លូវចិត្តទាំងអស់ហ្នឹង គាត់ពិបាកនឹងអត់ទ្រាំឲ្យស្ងប់ក្នុងចិត្ត ដូច្នេះហើយវាងាយធ្វើឲ្យគាត់ហ្នឹងមានចរិតកាចច្រឡោត ទប់ចិត្តអត់បាន បង្កទៅជាធ្វើអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។ ដូច្នេះយើងសង្កេតឃើញថា អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារច្រើនណាស់ជាផលវិបាកនៃជំងឺផ្លូវចិត្ត ហើយជាពិសេសគឺបណ្តាលមកពីឪពុកម្តាយដែលរងគ្រោះដោយសារសង្រ្គាម និងរបបប៉ុល ពតហ្នឹងតែម្តង។ ហើយអំពើហិង្សានេះជះឥទ្ធិពលដល់ក្មេងស្រករក្រោយ ដែលមិនដែលរងគ្រោះ មិនដែលឃើញ មិនដែលស្គាល់របបប៉ុល ពត ឬក៏សង្រ្គាមសោះ។ អញ្ចឹងឃើញថា សង្រ្គាម និងរបបប៉ុល ពតបានជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ និងប្រយោល ទៅដល់អ្នកដែលធ្លាប់រស់នៅក្នុងហ្នឹងផ្ទាល់ និងប្រជាពលរដ្ឋស្រករក្រោយ ដែលនេះជាបញ្ហាមួយធំធេងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើង ដែលមិនត្រឹមតែប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅក្នុងស្រុកទេ សូម្បីតែប្រជាពលរដ្ឋដែលបានអញ្ជីញទៅរស់នៅក្នុងប្រទេសទី៣ហើយនោះ ក៏ទទួលរងគ្រោះបែបអញ្ចឹងដូចគ្នាដែរ។

ភាគទីពីរនៃកិច្ចសម្ភាសរវាងភី សុភាដា និង លោកសាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត

Download: MP3 | Windows Media

Right click (Control click for Mac) and choose Save Link/Target As

                      វីអូអេ៖ លោកសាស្រ្តាចារ្យបានមានប្រសាសន៍ថា របបប៉ុល ពត និងសង្រ្គាមប៉ះពាល់ផ្ទាល់ផង និងប្រយោលផង ហើយចំពោះការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ គឺធ្វើឲ្យគាត់ហ្នឹងទៅជាមានជំងឺបាក់ស្បាត ដែលមានរោគសញ្ញាមួយចំនួន ដូចជាទៅពិសារស្រា ទៅបង្កអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារអីផ្សេងៗជាដើម។ តើមានអាការៈអ្វីផ្សេងពីហ្នឹងទេ ដែលស្តែងចេញមកចំពោះអ្នកដែលបានរងគ្រោះផ្ទាល់ពីអំពើហិង្សាបែបហ្នឹង ដែលធ្វើឲ្យយើងដឹងថា គាត់ដោយសារបញ្ហាជំងឺផ្លូវចិត្ត ធ្វើឲ្យគាត់ស្តែងចេញអាកប្បកិរិយា ឬក៏រោគសញ្ញាផ្សេងៗបែបហ្នឹង?
                    សាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត៖ ចង់ជម្រាបជូនថា ការរងគ្រោះទាំងប៉ុន្មានហ្នឹងធ្វើឲ្យគាត់កើតជំងឺហៅថា ជំងឺថប់អារម្មណ៍ ដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា anxiety disorder ជំងឺទឹកចិត្ត ដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា mood disorder ដែលមានច្រើនជាងគេ ហើយជំងឺមួយទៀតដែលមានច្រើនជាងគេដែរ គឺជំងឺបាក់ស្បាត ដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) ដែលចេះតែឃើញអីទៅ គាត់ខ្លាច គាត់ភ័យ គាត់មិនហ៊ានទៅណាមកណា។ ដោយសារឥរិយាបថទាំងអស់ហ្នឹង ធ្វើឲ្យគាត់បាត់បង់លទ្ធភាពការងារ ដោយសារភ័យពេក ដោយសារបារម្ភពេក។ អញ្ចឹងធ្វើឲ្យគាត់ភ្លេចភ្លាំង។ ការងារអីដែលត្រូវធ្វើរហ័សទៅជាធ្វើយឺត ឬបើមិនអញ្ចឹងទេ គាត់សម្រេចចិត្តនៅក្នុងមុខរបរខុស រកស៊ីចេះតែខាត។ ឯអ្នកខ្លះទៀតលែងចង់ធ្វើការងារ ទ្រាំសុំតែបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់រស់ ព្រោះគាត់ខ្លាចប្រឈមនឹងបញ្ហាស្មុគស្មាញ ធ្វើឲ្យគាត់នឹកឃើញឡើងវិញនូវភាពលំបាកលំបិននិងស្មុគស្មាញ។ ពេលខ្លះ ពេលដែលគាត់ធ្វើទុក្ខខ្លាំង ដូចជាគាត់កើតជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តខ្លាំងជាដើម វាធ្វើឲ្យគាត់មិនសូវបាយ មិនសូវទឹក មិនសូវថែខ្លួន មិនសូវរវល់នឹងខ្លូនឯង។ វាធ្វើឲ្យសរីរាង្គចុះខ្សោយ វាងាយនឹងកើតជំងឺផ្សេងៗ ដូចជាផ្តាសាយ ក្តៅខ្លួន ឬក៏គ្រុនរាគរូសជាដើម។ អញ្ចឹងឥរិយាបថមិនរវល់នឹងខ្លួនឯងក្នុងជំងឺផ្លូវចិត្ត ដូចជាជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តហ្នឹង ជាកត្តាមួយងាយឲ្យកើតជំងឺរាងកាយជាទូទៅគ្រប់ផ្នែកដូចបានជម្រាបអញ្ចឹង។ ដូច្នេះ វាមានផលប៉ះពាល់ច្រើនពីសុខភាពមិនប្រក្រតីនេះទៅលើជីវភាពរស់នៅ ទៅលើសុខភាពទូទៅ ទៅលើមុខរបរ ទៅលើអ្វីៗផ្សេងទៀត។ ជំងឺនេះមានតាំងពីប្រភេទស្រាល មធ្យម និងធ្វើទុក្ខខ្លាំង ហើយជាទូទៅ វាជាបញ្ហាបង្កនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងច្រើនដែរ។
                      វីអូអេ៖ ដូចលោកសាស្រ្តាចារ្យបានមានប្រសាសន៍អញ្ចឹង ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្តតាំងពីស្រាលរហូតដល់ធ្ងន់។ អញ្ចឹងតាមការសិក្សា ក៏ដូចជាការស្រាវជ្រាវរបស់លោកសាស្រ្តាចារ្យ តើលោកសាស្រ្តាចារ្យគិតថា បញ្ហាផ្លូវចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរច្រើនទេ?
សាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត៖ មកទល់នឹងពេលនេះ យើងមិនទាន់មានការស្រាវជ្រាវស្តីពីវិធីសាស្រ្ត ដែលកំណត់ឲ្យឃើញច្បាស់ថា ភាគរយប៉ុន្មានល្មម ភាគរយប៉ុន្មានធ្ងន់ធ្ងរ និងភាគរយប៉ុន្មានមធ្យមទេ។ គ្រាន់តែខ្ញុំសង្កេតឃើញថា បើនិយាយអំពីការចងចាំ និងផ្លូវបញ្ញា ប្រជាពលរដ្ឋយើងដែលខ្ញុំបានធ្លាប់ជួប ធ្លាប់ឃើញ ស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតមួយដែលមិនសូវខ្ពស់ប៉ុន្មានទេ។ គាត់ឆាប់ភ័យ គាត់ឆាប់តក់ស្លុត គាត់ឆាប់រន្ធត់ ហើយគាត់ឆាប់បាត់ម្ចាស់ការ។ ត្រង់ហ្នឹងហើយ ដែលវាឆ្លុះបញ្ចាំងថា វាមានការប៉ះពាល់គួរសមដែរទៅលើផ្លូវចិត្តរបស់គាត់ ហើយថែមទាំងទៅលើប្រសិទ្ធិភាពនៃការងាររបស់គាត់ និងការប្រឈមទៅនឹងបញ្ហាដែលគាត់ជួបប្រទះ។
             វីអូអេ៖ លោកសាស្រ្តាចារ្យបានមានប្រសាសន៍អំពីឥទ្ធិពលរបស់បញ្ហាផ្លូវចិត្តហ្នឹងទៅដល់អ្នកជំនាន់ក្រោយ។ អញ្ចឹងតើអ្នកជំនាន់ក្រោយហ្នឹងបង្ហាញអាការៈយ៉ាងណាដែរ ដែលយើងដឹងថាពួកគាត់ប៉ះពាល់ ឬក៏ទទួលឥទ្ធិពលផ្នែកផ្លូវចិត្តដែរ?
                សាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត៖ ខ្ញុំសូមលើកឧទាហរណ៍អំពីគ្រួសារមួយចំនួន ដូចជាក្រុមគ្រួសារមួយនោះ ប្តីកើតជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ប្រពន្ធក៏កើតជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តដែរ។ ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តហ្នឹងធ្វើឲ្យចិត្ត ដែលទប់ស្កាត់ ឬក៏រំងាប់ចិត្តកុំឲ្យគ្រេវគ្រោធនោះ វាចុះខ្សោយ។ អញ្ចឹងរវាងប្តីនិងប្រពន្ធនេះឆាប់អន់ចិត្តគ្នា ឆាប់បន្ទោសគ្នា ឆាប់ឈ្លោះគ្នា។ ធម្មតាទេ កូនដែលកើតមកត្រូវការការកក់ក្តៅ ត្រូវការការបីបាច់ថែរក្សាឲ្យបានសមរម្យពីឪពុកម្តាយ ទោះបីជាមិនសូវជាមានលុយកាក់អីក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែដោយសារតែឪពុកម្តាយឧស្សាហ៍តែឈ្លោះគ្នា វ៉ៃតប់គ្នា។ កូននោះអត់មានអីនឹងកក់ក្តៅ ងាកទៅម្តាយ ម្តាយរវល់តែយំ ត្រូវប្តីវ៉ៃគំរាម ដល់ងាកទៅឪពុក ឪពុកកាច។ ដូច្នេះបរិយាកាសសម្រាប់បីបាច់ថែរក្សាកូនឲ្យមានសុវត្ថិភាពឲ្យត្រជាក់ត្រជុំ វាអត់មាន។ អញ្ចឹងវាធ្វើឲ្យកូនហ្នឹងភ័យ រងគ្រោះ។ ករណីមួយ ប្តីប្រពន្ធក្មេងៗ ប្តីទើបតែអាយុ៣០ជាង ប្រពន្ធទើបតែអាយុ៣០ ឯកូនអាយុបាន១០ឆ្នាំ តែដោយសារប្តីធ្លាប់រងគ្រោះដែលធ្វើឲ្យគាត់កាច មកដល់ផ្ទះវិញឈ្លោះជាមួយប្រពន្ធ ឡូឡា ក្តុងក្តាំង បោកប្រាស់។ កូននោះអាយុ២ ឬ៣ឆ្នាំ វានៅអត់សុខ វាដូចជាខ្វះភាពកក់ក្តៅ។ ដល់ឥឡូវហ្នឹងទៅជារៀនអត់កើត ភ្លេចភ្លាំង ហើយបាក់ស្បាត។ នេះហើយជាផលវិបាកជាប្រយោលពីរបបសង្គ្រាម និងរបបប៉ុល ពត។
                     វីអូអេ៖តើលោកសាស្រ្តាចារ្យគិតថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងគិតថា ពួកគាត់មានបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តដែរឬទេ?
                    សាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត៖ជាទូទៅ គាត់មិនទទួលស្គាល់ថា គាត់កើតបញ្ហាផ្លូវចិត្តទេ ព្រោះការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាចិត្តសាស្រ្ត និងជំងឺផ្លូវចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមិនបានភាពច្បាស់លាស់ព្រោះថា យើងច្រើនតែយល់ថា បើមានជំងឺផ្លូវចិត្ត ទាល់តែឆ្កួត និយាយស្តាប់គ្នាលែងបាន មានអាការៈដែលខុសប្លែកពីគេ ដើរតាមចិញ្ចើមថ្នល់ស្រែកអាឡេអាឡូ ឬក៏សើចតែឯង ឬក៏យំតែឯង។ ភាគច្រើន គាត់មិនទទួលស្គាល់ថា ខ្លួនមានជំងឺផ្លូវចិត្តទេ ដោយសារតែទស្សនៈយល់ដឹងអំពីជំងឺផ្លូវចិត្ត វាមិនច្បាស់លាស់ ហើយវាមិនត្រូវបានយល់ដឹងជាទូទៅ។ នៅប្រទេសគេ ប្រជាពលរដ្ឋគេមានការចេះដឹង រៀនបានជ្រៅជ្រះ យ៉ាងហោចណាស់ក៏ចប់វិទ្យាល័យដែរ។ ហើយលើសពីនេះទៀត ការផ្សព្វផ្សាយបែបអស់ហ្នឹង គេមាននៅតាមទូរទស្សន៍ គេមាននៅតាមសៀវភៅ គេមាននៅតាមវិទ្យុ ហើយប្រជាពលរដ្ឋគេជាអ្នកចូលចិត្តអានសៀវភៅ។ អញ្ចឹងផ្អែកទៅលើកម្រិតចេះដឹងរបស់គេ និងការផ្សព្វផ្សាយនេះធ្វើឲ្យគេមានការយល់ដឹងច្រើន។ នៅប្រទេសកម្ពុជាយើង ការអភិវឌ្ឍសេវាសុខភាពផ្លូវចិត្តហ្នឹងបានតែមួយគន្លាក់ មកដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ ក៏ត្រូវបាត់បង់។ ហើយយើងក៏ចាប់ផ្តើមតិចៗមកវិញ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៤។ អញ្ចឹងឃើញថា ការយល់ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋយើងអំពីបញ្ហាចិត្តសាស្រ្ត និងពីជំងឺផ្លូវចិត្តនេះ នៅមានកម្រិតនៅទាបនៅឡើយ។ លើសពីនេះ បើតាមការស្រាវជ្រាវនៅឆ្នាំ១៩៩៩ ឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋប្រហែលជា៤០ភាគរយមិនទាន់បានចប់ថ្នាក់ទី៣នៃបឋមសិក្សាទេ អញ្ចឹងកម្រិតចេះដឹងហ្នឹងហើយធ្វើឲ្យគាត់មិនសូវយល់អំពីលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្ត ដែលទាក់ទងនឹងបញ្ហាសុខភាព ជាពិសេសបញ្ហាចិត្តសាស្រ្តទេ។ តែផ្ទុយទៅវិញ យើងនាំគ្នាយល់ទៅលើបញ្ហាអបិ្បយជំនឿទៅលើការធ្វើអំពើអ្វីឯណោះទៅវិញទេ តែកាលណាមានជំងឺផ្លូវចិត្តអីប្លែកខុសគេ គឺគាត់ទៅរកគ្រូ ទៅរកលោកសង្ឃស្រោចទឹក ឬក៏ធ្វើខ្សែគាថាដេញខ្មោច ដេញព្រាយបិសាចទៅវិញ។ ហេតុដូច្នេះ ដោយសារការយល់ដឹងតិចតួចនេះ ហើយនិងការយល់ច្រឡំអំពីជំងឺផ្លូវចិត្តនេះ បានជាយើងសព្វថ្ងៃនេះមានអ្នកមករកការព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្តហ្នឹងតិច។ ប៉ុន្តែបើសិនជាប្រៀបធៀបនៅមុនឆ្នាំ១៩៩៤ ឃើញថា ការយល់ដឹងនេះច្រើន។ តែបើប្រៀបធៀបនៅក្នុងប្រទេសយើង តាំងពីយើងធ្វើការអភិវឌ្ឍសុខភាពផ្លូវចិត្តហ្នឹង ការយល់ដឹងកាន់តែច្រើន ហើយមានការបោះបង់សេវាតាមបែបបុរាណ ឬក៏អប្បិយជំនឿ និងងាកមករកសេវានៅតាមមន្ទីរពេទ្យរបស់យើងក៏កាន់តែច្រើន។ តែបើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសដទៃ យើងនៅទាបនៅឡើយ។
វីអូអេ៖ តើលោកសាស្រ្តាចារ្យគិតថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរអាចដោះស្រាយបញ្ហាវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ឬក៏ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរហ្នឹងយ៉ាងម៉េចដែរចំពោះខ្លួនពួកគាត់ផ្ទាល់?
                   សាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត៖ក្រៅពីសេវាសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ប្រជាពលរដ្ឋអាចមានមធ្យោបាយ ដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ គឺកាលណាគាត់ធ្លាប់មានទុក្ខលំបាក គាត់តែងតែជៀសវាង ដែលនៅក្នុងលោកខាងលិចតែងតែនិយាយថា «តទល់ ឬក៏គេចចេញ»។ ខ្មែរយើងតែងតែយកការគេចចេញហើយ ដែលខ្មែរយើងហៅថា សន្សំសុខ។ ការណ៍ដែលធ្វើយ៉ាងនេះ មកពីយើងយល់ទៅតាមព្រះពុទ្ធសាសនា។ ការអប់រំតាមព្រះពុទ្ធសាសនាធ្វើឲ្យយើងចេះអត់ទ្រាំ និងចេះទទួលយកហេតុផល។ ខ្មែរយើងមិនសូវគិតរឿងបច្ចុប្បន្នប៉ុន្មានទេ។ គាត់គិតថា ជាតិក្រោយ គាត់ធ្វើយ៉ាងម៉េចឲ្យគាត់បានសុខ។ អញ្ចឹងជាតិនេះគាត់កើតទុក្ខ វាជាកម្មផល។ ប៉ុន្តែគាត់ក៏ត្រូវការឲ្យខ្លួនគាត់បានស្ងប់ចិត្ត រំងាប់ចិត្តដែរ។ ហេតុដូច្នេះបានជាការស្ងប់រំងាប់ចិត្តរបស់គាត់ហ្នឹងច្រើនជាងគេ គឺគាត់ធ្វើតាមបែបដកខ្លួនថយ មិនប្រឈមទៅនឹងបញ្ហា មានប៉ុន្មានគាត់ធ្វើឲ្យក្លាយទៅជាសេចក្តីសុខប៉ុណ្ណឹង។ គាត់មិនលោភមិនអីទេ។ អញ្ចឹងឃើញថា នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមានក្បួនខ្នាតដែលអាចជួយប្រជាពលរដ្ឋ ដោយឡែកទៅតាមការយល់ដឹងរបស់គាត់ ជំនឿរបស់គាត់។ អ្វីដែលគាត់ផ្តោតផ្សាភ្ជាប់នឹងសាសនាហ្នឹងខ្លាំងបានធ្វើឲ្យគាត់ស្ងប់ចិត្ត ឲ្យគាត់អាចទទួលយកកម្មផលហ្នឹងបាន។ ប៉ុន្តែការទទួលកម្មផលខ្លាំងពេកក៏មិនល្អដែរ ដូចថា គេធ្វើអីក៏បានដែរ ចេះតែទទួលយកក៏មិនត្រឹមត្រូវដែរ។ គាត់ទទួលយកល្មមដែលធ្វើឲ្យចិត្តគាត់ត្រជាក់ គាត់ស្ងប់។ អញ្ចឹងអាការៈទុក្ខលំបាកហ្នឹងបានថយទៅតាមការប្រតិបត្តិតាមព្រះពុទ្ធសាសនាហ្នឹង។ ទាំងអស់ហ្នឹងហើយដែលគាត់ដោះស្រាយដោយខ្លួនគាត់។ លើសពីនេះ មានព្រះសង្ឃ មានពុទ្ធបរិស័ទបានចេះដឹងដោយសារគាត់ធ្លាប់រងគ្រោះ ធ្វើទេសនា ធ្វើសម្មាធិ ធ្វើវិបស្សនា ដើម្បីជួយរំលែកគ្នា ឲ្យអារម្មណ៍មូល កាត់ផ្តាច់ចេញពីបរិយាកាសខាងក្រៅដែលតែងតែនាំមកទុក្ខលំបាកប៉ះពាល់អារម្មណ៍។ គាត់ធ្វើយ៉ាងនេះឲ្យអារម្មណ៍គាត់មិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងទៅលើអ្វីដែលជាការប៉ះទង្គិច។ លើសពីនេះទៀត នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាហ្នឹងដែរ យើងឃើញថា នៅថ្ងៃសីល ចាស់ៗនាំគ្នាទៅវត្ត ទៅសុំសីល ដល់គាត់សុំសីលហើយ ពេលថ្ងៃត្រង់ គាត់ពិសារបាយជុំគ្នា។ រួចពីពិសារបាយ គាត់និយាយរឿងរ៉ាវពីនេះពីនោះអំពីទុក្ខលំបាករបស់គាត់។ ឱកាសនេះហើយជាឱកាសដែល គាត់ចែករំលែកបទពិសោធន៍គ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហារបស់គាត់ដែលមានរៀងៗខ្លួន។
                     វីអូអេ៖ បើតាមបទពិសោធន៍របស់លោកសាស្រ្តាចារ្យផ្ទាល់ក្នុងការជួយព្យាបាលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលរងគ្រោះដោយសារសុខភាពផ្លូវចិត្ត តើលោកសាស្រ្តាចារ្យបានជួយពួកគាត់ដោះស្រាយបញ្ហាផ្លូវចិត្តតាមវិធីសាស្រ្តណាខ្លះ?
                       សាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត៖ជាទូទៅគ្រួសារ ឬក៏សង្គមតែងតែមិនសូវយល់ថា អ្នកកើតជំងឺផ្លូវចិត្តមានជំងឺទេ ឬក៏មិនយល់ពីជំងឺដែរ។ គេក៏មិនបានយល់ពីស្ថានភាពពិតថា ហេតុអ្វីបានជាគាត់មានអាកប្បកិរិយា ឬឥរិយាបថអញ្ចឹង។ ដល់ពេលគាត់មកជួបយើង យើងសម្តែងទឹកចិត្ត កាយវិការ និងពាក្យសំដី ដែលយើងហៅថា «ព្រហ្មវិហារធម៌»។ ទាំងអស់នេះគឺជាអ្វីដែលគាត់រងចាំយូរណាស់មកហើយថា នៅពេលណាមួយបានគេជឿគាត់ បានគេជួយឈឺឆ្អាលគាត់ គេប្រាកដជាដឹងថា គាត់ឈឺ។ ដល់យើងសម្តែងអញ្ចឹងទៅ គាត់មានការរំភើប គាត់សប្បាយចិត្ត គាត់ទុកចិត្តយើង គាត់ហ៊ាននិយាយអ្វីៗ ទាំងអស់។ លើសពីនេះទៀត ចំពោះអ្នកខ្លះដែលកាច អ្នកខ្លះដែលខ្លាច ជួនកាលគាត់មានអារម្មណ៍ ដែលគេហៅថា Hallucination ចេះតែឃើញ ឬចេះតែឮអ្វី ដែលអ្នកដទៃមិនឃើញ មិនឮ តែមានតែខ្លួនគាត់ទេដែលឮ ដែលចេះតែស្រមៃគិតរឿងអីអាក្រក់ៗ ដល់អ្នកនៅក្នុងក្រុមគ្រួសារជាមួយគាត់រកយល់អត់បាន អញ្ចឹងគាត់ធ្វើអ្វីទៅអត់ស៊ីជាមួយនឹងអ្វីដែលអារម្មណ៍អ្នកជំងឺកំពុងតែទទួលទេ។ យើងជាគ្រូពេទ្យ យើងធ្លាប់មើលជំងឺ យើងសង្កេតមើលឥរិយាបថ និងភិនភាគហ្នឹង យើងដឹងថា គាត់មានសម្តីណាមួយដែលឮក្នុងត្រចៀកគាត់ គេគំរាមកំហែង គេសំឡុតគាត់ ឬគាត់ឃើញអាការៈ ឬក៏រូបភាពអីមួយអាក្រក់ ហើយធ្វើឲ្យខ្លាច។ អញ្ចឹងដោយសារឃើញអញ្ចឹង យើងបានជួយលើកទឹកចិត្តគាត់ និងជួយការពារគាត់ថា អត់មានអ្នកណាគំរាមកំហែងគាត់បានទេ។ ឥឡូវនេះគេនៅជុំវិញដើម្បីជួយគាត់ រូបភាពដែលឃើញហ្នឹងជារូបភាពមែន តែមិនមែនជារូបភាពពិតទេ។ រូបហ្នឹង គាត់ឃើញតែម្នាក់ឯងទេ តែយើងអត់ឃើញទេ ហើយរូបភាពទាំងអស់ហ្នឹងមិនអាចធ្វើអ្វីគាត់បានទេ ព្រោះគាត់ឃើញយូរហើយ។ មកទល់នឹងពេលនេះ រាងកាយគាត់មិនបានប៉ះពាល់របួសអ្វីទេ។
                        ករណីណាដែលគាត់បាត់ម្ចាស់ការ ករណីណាដែលមិនអាចប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាបាន និយាយគ្នាស្តាប់មិនបាន ឬក៏ក្នុងករណីណាដែលគាត់និយាយស្តាប់គ្នាបានក៏ដោយ តែគាត់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមួយដែលអាការៈហ្នឹងអាចមានគ្រោះថ្នាក់ដល់គាត់ ឬក៏ដល់អ្នកដទៃ ដូច្នេះចាំបាច់បំផុតយើងត្រូវប្រើថ្នាំដើម្បីឲ្យគាត់ស្ងប់ និងធានាបានសុវត្ថិភាពសម្រាប់គាត់ និងអ្នកដទៃ។ នៅពេលណាគាត់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អ ដែលយើងប្រាស្រ័យទាក់ទងនិយាយគ្នាទៅបាន ពេលនោះហើយបន្ថែមទៅលើការប្រើប្រាស់ថ្នាំ យើងត្រូវធ្វើការប្រឹក្សា ដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា Counseling និងការព្យាបាលដោយចិត្តសាស្រ្ត ដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា Psychotherapy ទៅតាមបែបបទនានាដែលវាតម្រូវឲ្យធ្វើ។ បន្ថែមពីលើនេះទៀត យើងត្រូវធ្វើការអប់រំអ្នកជំងឺឲ្យយល់ពីជំងឺ កុំឲ្យភ័យតក់ស្លុត ដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា Psycho-education ព្រមទាំងអប់រំក្រុមគ្រួសារឲ្យយល់ពីអ្នកជំងឺហ្នឹង និងថែមទាំងដោះស្រាយរាល់វិបត្តិ និងទំនាស់ដែលមានរវាងអ្នកជំងឺជាមួយក្រុមគ្រួសារ ព្រោះតែក្រុមគ្រួសារមិនយល់ពីអ្នកជំងឺ ដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា Family therapy និងមួយទៀតគឺការដោះស្រាយបញ្ហាដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា Problem solving។ អញ្ចឹងក្នុងករណីដែលមានអ្នកជំងឺម្នាក់មានជំងឺផ្លូវចិត្ត វាមិនមែនដូចជាជំងឺផ្លូវកាយទេ។ ជំងឺផ្លូវចិត្តវាជំពាក់ជំពិនច្រើនណាស់។ ជួនវាជំពាក់ជំពិនរវាងអ្នកជំងឺជាមួយនឹងនរណាម្នាក់នៅជាមួយក្រុមគ្រួសារ។ អញ្ចឹងត្រូវរកមនុស្សគន្លឹះដែលជាអ្នកមានការជំពាក់ជំពិនមករួមគ្នាទាំងអស់ ដើម្បីដោះស្រាយឲ្យយល់គ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីរៀបចំកសាងបរិយាកាសសង្គម ដែលគាត់នឹងត្រឡប់ទៅនៅវិញឲ្យល្អ។ បើយើងមិនធ្វើអញ្ចឹងទេ គាត់ជាតែនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យទេ ដល់គាត់ត្រឡប់ទៅវិញ វាកើតរឿងដដែល ឈឺវិញដដែល។
វីអូអេ៖ តើលោកសាស្រ្តាចារ្យមានអនុសាសន៍ ឬដំណោះស្រាយណាមួយទេក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាពទេ?
                       សាស្រ្តាចារ្យ កា ស៊ុនបូណាត៖ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយសង្រ្គាមក្តី ដោយរបបប៉ុល ពតក្តី ឬក៏ក្រោយមកទៀត ដោយសារតែក្រោយសង្រ្គាម ស្ថានភាពមិនបានល្អទេ។ គ្រប់ប្រទេស ប្រទេសណាក៏ដូចប្រទេសណាដែរ តែក្រោយសង្រ្គាមជួបការលំបាកលំបិនដូចគ្នា។ វាមិនខុសពីប្រទេសខ្មែរយើងក្រោយពីសង្រ្គាមលោកលើកទី២បានរលត់ទៅទេគឺរស់ដោយលំបាក។ អញ្ចឹងទុក្ខលំបាកថ្មីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋយើងដែលរងគ្រោះទល់នឹងរបបប្រល័យពូជសាសន៍ក្តី ដោយសារសង្រ្គាមក្តី និងទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋកើតស្រករក្រោយក្តី ធំជាងគេគឺភាពក្រីក្រនេះឯង។ ដូច្នេះការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាការមួយ ជួយមួយចំណែកធំ ធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានសង្ឃឹម និងជួយគាត់បន្ថយការលំបាកដែលជាផ្នែកមួយធ្វើឲ្យភាពតោកយ៉ាកនេះ វិបត្តិទាំងប៉ុន្មានហ្នឹង ដែលជាកត្តាធ្វើឲ្យជំងឺផ្លូវចិត្តកាន់តែធ្ងន់។ អញ្ចឹងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជារឿងមួយធំណាស់ ដែលអាចឲ្យប្រជាពលរដ្ឋយើងធូរស្រាលពីកត្តាដែលនាំឲ្យកើតជំងឺផ្លូវចិត្ត និងកត្តាធ្វើឲ្យជំងឺផ្លូវចិត្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ កាលណាធូរស្រាលជីវភាពទៅ គេមានឱកាសនឹងទៅព្យាបាលបាន។ កាលណាតែរកមួយថ្ងៃសម្រាប់មួយថ្ងៃ គឺគ្មានឱកាសនឹងទៅព្យាបាលទេ។ ហេតុដូច្នេះហើយ សូមឲ្យ ពិភពលោកទាំងមូលមើលឃើញនូវទុក្ខសោកលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយសារសង្រ្គាម ដោយសារគ្រោះមហន្តរាយនាពេលបច្ចុប្បន្ន មេត្តាមើលឃើញយុទ្ធសាស្រ្តអភិវឌ្ឍប្រទេសដោយទូលាយ ដើម្បីជួយអ្នកក្រីក្រផង និងអ្នករងគ្រោះដោយសារជំងឺផ្លូវចិត្តផង ដែលជាមធ្យោបាយល្អប្រសើរណាស់។ មានតែប៉ុណ្ណឹងទេ ដែលជាគន្លឹះធំជួយអ្នកក្រីក្រឲ្យបានធូរស្រាល។ ជីវភាពតានតឹងជាកត្តាមួយធ្វើឲ្យជំងឺផ្លូវចិត្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ តែបើយើងអភិវឌ្ឍប្រទេសបានល្អទៅ ជីវភាពរបស់គេនឹងបានធូរស្រាល។ អញ្ចឹងបញ្ហាផ្លូវចិត្តគាបសង្កត់ហ្នឹងក៏ថយ។ គ្នាអាចមានឱកាសរកប្រាក់កាសដើម្បីរស់នៅ ហើយក៏មានប្រាក់កាសខ្លះៗដើម្បីព្យាបាលជំងឺដែរ។ វាជារឿងមួយក្នុងសម័យឥឡូវនេះ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក៏ដូចជាប្រទេសដទៃដែរ។ ការបើកទូលាយជួយអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជាពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន វាជាមធ្យោបាយដ៏ធំ ដ៏សំខាន់សម្រាប់ដោះស្រាយរាល់ការលំបាកទាំងប៉ុន្មានដែលនាំឲ្យកើតជំងឺផ្លូវចិត្ត ឬក៏រាល់កត្តាទាំងប៉ុន្មានដែលជំរុញឲ្យជំងឺផ្លូវចិត្តកាន់តែធ្ងន់។
                       មួយវិញទៀត យើងត្រូវគិតថា ជំងឺផ្លូវចិត្តនេះទាក់ទងនឹងកត្តា៣ គឺកត្តាជីវសាស្ត្រ កត្តាចិត្តសាស្រ្ត និងកត្តាសង្គម ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា យើងត្រូវថែមមួយទៀតគឺកត្តាជំនឿ។ អញ្ចឹងបើកត្តា៤ ហ្នឹងជាកត្តានាំឲ្យកើតជំងឺ។ យើងដោះស្រាយវិញ។ យើងត្រូវដោះស្រាយមូលហេតុរបស់វា។ កត្តាជីវសាស្រ្ត យើងត្រូវប្រើឱសថដើម្បីកែអ្វីដែលដំណើរការមិនប្រក្រតី ដែលវាបាត់លំនឹងនៅក្នុងប្រព័ន្ធខួរក្បាលដែលគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍។ កត្តាចិត្តសាស្រ្ត គឺយើងធ្វើការអប់រំ មានព្រះពុទ្ធសាសនា មានចលនាអប់រំសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងមានអ្នកជំងឺជាច្រើនដែលបានធូរស្បើយបានអប់រំអ្នកដទៃផងដែរ ហើយប្រជាពលរដ្ឋឥឡូវ ដោយគាត់បានយល់ដឹង ភ្លឺស្វាង គាត់ក៏មានឥរិយាបថ ទស្សនៈល្អ។ គាត់យល់អធ្យាស្រ័យរវាងគ្នានិងគ្នា ដែលបង្កើតជាបរិយាកាសល្អ ឲ្យម្នាក់ៗមានផ្លូវចិត្តបានស្រឡះ។ កត្តាសង្គម បើយើងអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឲ្យបានល្អទៅ វាជារឿងមួយជួយហើយ ដូចជារាជរដ្ឋាភិបាលខំប្រឹងសព្វយ៉ាងទាំងអស់។ ក្រៅពីនេះ កត្តាជំនឿ គឺយើងតម្រង់ជំនឿហ្នឹង កុំឲ្យជឿជ្រុល ជឿខុស ដូចជានៅពេលដែលឪពុកម្តាយស្លាប់បាត់ទៅ ជិតពេលភ្ជុំ ជិតពេលចូលឆ្នាំ ឬពេលខ្លះយល់សប្តិឃើញឪពុកម្តាយក្ររហេមរហាម ធ្វើឲ្យស្រណោះនឹកដល់គាត់ ហើយចេះតែយល់សប្តិពីរបីថ្ងៃជាប់ៗគ្នាទៀត។ អារម្មណ៍ហ្នឹងធ្វើឲ្យគាត់សោកសៅជាច្រើនអាទិត្យទៅ ទៅជាធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ ដូច្នេះដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាហ្នឹង យើងធ្វើទៅតាមសទ្ធាដែលយើងមាន លុយតិចក៏ដោយ យើងធ្វើម្ហូបមួយស្រាក់អី ទៅបង្សុកូលជូនដល់ព្រលឹងម៉ែឪ ជីដូនជីតាទៅ អារម្មណ៍គាត់ស្រឡះហើយ។ ការធ្វើបែបនេះ វាធ្វើឲ្យមនុស្សនោះបានជ្រះស្រឡះថា ជីដូនជីតាហ្នឹងបានស្ងប់ចិត្ត ហើយគាត់បានទទួលផលអីអស់ហើយ ដល់ហើយគាត់មិនសូវយល់សប្តិអាក្រក់ពីជីដូនជីតាដែលបានស្លាប់បាត់ទៅ។ អារម្មណ៍គាត់ហ្នឹង ហើយនឹងការលំបាក ធ្លាក់ទឹកចិត្តអីក៏ធូរស្រាលដែរ។ ដូច្នេះ យើងមានវិធី ៤ ធំៗដូចខ្ញុំបានជម្រាបដើម្បីដោះស្រាយទៅតាមស្ថានភាពរបស់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ៕

ប្រភពទាំងស្រុងពី http://www.voanews.com/khmer/news/education/Past-War-Continued-Poverty-Add-to-Mental-Illness-Professor-132646448.html#.T_aEf0uN2F0.facebook

វចនាធិប្បាយភាសាខ្មែរ

Wednesday, March 4, 2015

មនុស្សល្បីៗ១១រូបនៅលើលោក ដែលមានទម្លាប់គេងប្លែកៗ នឹកស្មានមិនដល់